De natuur inspireert mensen al lang tot duurzame oplossingen. Permacultuur is hierop gebaseerd en combineert deze en nieuwe oplossingen tot een ecologische ontwerpmethode. Natuurlijke ecosystemen[1] worden gebruikt als model voor een menselijke leefomgeving met de diversiteit, stabiliteit en veerkracht van natuurlijke ecosystemen. De onderliggende principes van deze ecosystemen kunnen toegepast worden van landbouw tot leefgemeenschappen. Permacultuur beslaat dan ook uiteenlopende terreinen als biologisch (moes)tuinieren, ecologisch bouwen, duurzame energie, alternatieve geldsystemen, infrastructuur en menselijke interacties.
Het begrip permacultuur is bedacht in de jaren 70 van de vorige eeuw door de Australiërs Bill Mollison en David Holmgren. Het begrip evolueert nog steeds, maar is destijds als volgt gedefinieerd:
Permacultuur is het bewust ontwerpen en onderhouden van ecosystemen die de diversiteit, stabiliteit en veerkracht van natuurlijke ecosystemen hebben. Het is de harmonische integratie van landschap en mens, waarmee voedsel, energie, beschutting en andere materiële en niet-materiële zaken op duurzame wijze geproduceerd worden.
Het woord permacultuur komt niet alleen van permanente agricultuur, maar ook van permanente cultuur, een duurzame leefwijze. De principes van permacultuur zijn overal toepasbaar: van woestijnen tot bossen, van platteland tot stad. Permacultuur bestaat niet uit vaste regels en heeft geen copyright op ideeën en technieken, maar inspireert mensen zelf tot observatie. Het biedt een raamwerk voor ‘groene ideeen’. Permacultuur werkt met de natuur mee in plaats van ertegen in en probeert daarmee een maximum aan productie met een minimum aan energie te bereiken.
Permacultuur gaat dus verder dan alleen tuinieren. Als het om tuinieren gaat heeft permacultuur veel overeenkomsten met ecologisch (moes)tuinieren. Beiden gaan bijvoorbeeld uit van de zorg voor de bodem en putten inspiratie uit natuurlijke processen. Permacultuur gaat daarmee echter verder, zoals we zullen zien.
Hoewel je in permacultuur eigenlijk de tuin in relatie tot de rest moet bekijken, gaat deze tekst over de manier waarop de principes van permacultuur toe te passen zijn in de tuin. Een goed ontworpen permacultuur tuin is echter meer dan wat permacultuur technieken in een hoek van de tuin. Zelfs voor een permacultuur ontwerp van een klein stukje tuin kijken we eerst naar de hele tuin en proberen we alle elementen evenwichtig te plaatsen en te relateren.
Permacultuur gaat uit van de volgende ethische basis:
Vervolgens maakt permacultuur gebruik van de volgende principes:
Permacultuur gebruikt ideeën & tijd in plaats van werk & kapitaal. Een belangrijk deel van onze tijd zal dan ook besteed dienen te worden aan observeren om de juiste ideeën op te doen. Het werk kunnen we dan over laten aan de natuur. Het onderhoudsarme aspect zal dus in sommige gevallen pas na jaren bereikt worden. Het is echter altijd mogelijk om bijvoorbeeld tijdens de opstartfase delen te versnellen door werk en kapitaal te investeren. Waar het om gaat is dat we een systeem creëren dat op duurzame wijze te verkrijgen en te behouden is.
Elders op deze website staat een overzicht van enkele planten die vaak in permacultuur tuinen gebruikt worden.
Voor meer informatie over permacultuur zie de links.
[1] Een geheel van (levende en niet-levende) elementen in een bepaald gebied èn de onderlinge relaties daartussen.
Terug naar de beginpagina over permacultuur.