Koolrabi
Ook koolrabi behoort tot de familie van de kool maar het is eigenlijk iets apart.
Het is geen echte knol zoals bij koolraap maar een verdikt bovengronds stengelgedeelte.
Ze zijn er in meerdere kleuren zoals lichtgroen of paars.
Het inwendige is natuurlijk wit en ze worden zowel rauw als gekookt gegeten.
De Blauwe en Witte Wener zijn al wat oudere rassen die bij langer staan hard worden.
Betere goed verkrijgbare rassen zijn Delicatess wit en blauw - Blaro blauw - Quickstar F1 en
niet te vergeten Superschmelz. 
De laatste soort zaai ik de laatste jaren 2 x.
Het is een soort dat lang kan staan en groot wordt maar niet hard.
Een keer heeft het bij mij de winter overleefd.
Ook koolrabi zaai ik in een boterkuipje of in pijpjes, ze stellen dezelfde eisen als andere koolsoorten.
De smaak is zoals bloemkool en best lekker met een bloemkoolsausje.
Ze zijn geblancheerd goed in te vriezen.
                  Home                  Moestuin                  Algemeen 1               Algemeen 3              Fruit               Druiven
Koolsoorten
Bijna alle koolsoorten worden door mij gezaaid en gezet, een kleine greep :
Spitskool - rode kool - witte kool - bloemkool - boerenkool - spruiten   koolrabi en paksoi.
Toch zijn we geen grote kool eters maar wel regelmatig.
Van de witte maak ik zuurkool - de rode weck ik in - boerenkool zet ik er maar 6 en
spruiten 10 en die blijven de hele winter op het veld.
Paksoi zet ik meerdere zaaisels.
Voor zuurkool en augurken gebruik ik zeezout omdat in gewoon zout
jodium zit dat bij inmaak een gore kleur geeft.
Mijn spruiten deden het op mijn nieuwe tuin niet zoals ik gewend was maar 
2004 was weer een ouderwets jaar.
Alle kolen behandel ik hetzelfde.
Ik zaai voor in boterkuipjes en laat er minstens 3 echte blaadjes aan komen voor ik ze verspeen in potjes. 
Verspeen ze niet te klein want dan halen ze het niet.
Als grondmengsel gebruik ik potgrond vermengd met een beetje kalk.
Zitten de kleine potjes vol met wortel dan gaan ze in een maat grotere pot.
Zit ook deze pot vol wortels (even lossen en kijken) dan pas plant ik ze in de volle grond.
Ik laat zoveel wortel produceren omdat op mijn tuin knolvoet heerst.  ( bij wie niet )
Op deze manier krijg ik toch mooie kool.  Ik plant ze zeer ruim uit elkaar en in het plantgat strooi ik een handvol kalk (Dolokal).
De onderste bladeren haal ik van de koolplant af en plant ze goed diep.
Ik vul het plantgat nu met grond en strooi af en toe wat culterra korrels (niet op de kalk ! ).

Al jaren gebruik ik tegen de koolvlieg een mengsel van 1 kg droog scherp zand vermengd met 45 gram
granulaat - b.v. Curater van Bayer. [ tegenwoordig Curater 1G of Volasect, eveneens van Bayer]
Dit strooit en verdeeld beter dan puur en van dit mengsel strooi ik een eetlepel rond de plant.
Ik mest een keer met 12 - 10 - 18 en een keer met stikstof.
Mijn grond is goed bemest met stalmest.
Spruiten en boerenkool geef ik geen stikstof maar in september - oktober wat patentkali om te overwinteren.
Bloemkool en paksoi krijgen regelmatig stikstof. 
De knolvoet zat op de tuin toen ik deze in gebruik nam maar ik heb best mooie kool en af en toe een kleintje er
tussen maar dat is toch geen bezwaar?
Je hebt zeker de savooike's gemist maar die lusten wij niet.
Savooikes zegt men bij ons tegen savooiekool

Kroten of bietjes
Deze groente lust ik echt niet maar alle jaren zaai ik ze voor mijn kinderen met wisselend succes.
Het grootste probleem is - afhankelijk waar ik ze zet -  de muizen.
Als vroege soort zaai ik Egyptische platronde en als late soort kogel Detroit.
Afgelopen jaar was de oogst beter met weinig muizenvraat maar ze stonden dan ook verder van de bosrand vandaan.
Ik zelf zou die muizenvraat gewoon afsnijden maar de jeugd denkt daar anders over.
Ook voorzaaien in pijpje gaat goed, ze zijn tenslotte ook in tuincentra voor gezaaid te koop.

Men zegt dat de kleintjes het lekkerste zijn maar geef je voldoende water dan zijn ook de grote net zo lekker.
Langere tijd droogte is stilstand in de groei.
Ook van krootjes zijn er meerdere rassen en kleuren, zelfs met licht gekleurde ringen er in.
Ik zaai de ouderwetse en die zijn rood, verder kennen ze weinig ziekten.
Belangrijk is tijdig te dunnen en niet te dicht te laten staan, dat heb ik in de jaren wel gemerkt.
In 2005 heb ik ze serieus gezaaid in pijpjes en mooi op afstand uitgeplant.
Ik moet zeggen dat ze nog nooit zo mooi hebben gestaan.
 een mooie gezonde meloen
Je haalt de bodem er uit en laat de dop er op zitten.
Net boven de dop maak je 1 of 2 kleine gaatjes en graaft de fles half in.

Meloenen worden gesnoeid, door na het 4e of 5e blad de top er uit te knippen.
De scheuten die dan gaan groeien top je na 6 bladeren.
Je kunt ze bestuiven door een mannelijke bloem van zijn blaadjes te ontdoen en over de stamper van de vrouwelijke bloem te wrijven.
Achter de vrouwelijke bloem  zit een klein bolletje.
Onder platglas is dit minder nodig omdat er insecten genoeg kruipen
Paksoi
Deze groente had ik eigenlijk bij de kool kunnen bespreken, ze is verwant aan de de Chinese kool.
Er zijn  maar enkele soorten van n.l. de korte - half lange en lange.
De meeste die wij zaaien en ook te koop is in de winkel, is de half lange.
Vaak staan ze aangegeven als bladgroente maar wij gebruiken zowel de stelen als het blad.
Er is niet zo'n groot aanbod van zaad en onderling geven ze weinig verschil.
Deze groente vind ik doet het prima in voor en najaar maar zodra het warm gaat worden schieten ze door.

Het ras dat het meest gezaaid wordt is Paksoi-Taisai.
Green Fortune zou minder gemakkelijk doorschieten, dit is een F1. (nog niet geprobeerd)
Zelf zaai ik vroeg en een keer half juli. het is geen alledaagse groente maar wel voor liefhebbers.
De stelen met een beetje blad doe ik roerbakken met paprika - uien - pepertje en kipfilet.

Peterselie
Peterselie gebruik ik weinig dus kan ik er niet veel over zeggen.
Wat ik wel ervaren heb is dat je peterselie, tenminste krul, niet op weer dezelfde plaats moet zetten.
Ze kwijnt dan  helemaal weg. Peterselie bij sla zou luis aantrekken maar dat heb ik nooit gemerkt.
Er is krul - blad en wortelpeterselie, van de laatste kan men zelfs wijn maken.


Peulen - peultjes

Ik zeg altijd liever peultjes omdat ik ze altijd klein knip.
Al jaren zet ik de soort Heraut die meestal wel te koop is.
Het is een peul die snel groeit en vroeg draagt en op zijn top iedere dag geknipt moet worden. 
Bij plukken kan men gemakkelijk de planten los trekken, iets wat vooral in het begin voor veel schade kan zorgen.
Deze tip kreeg ik van een tuinder die primeurteelt aan de veiling leverde,
hij dekte ook de onderste 50 cm af met plastic.
Tegenwoordig gaan ze de verwarmde kas in en zijn er eigenlijk het hele jaar door groente buiten het seizoen.
Ook uit warm Afrika komen peultjes en boontjes buiten het seizoen.
 
Peulen zaai k voor in kistjes van ongeveer 50 x 25 cm waarin ik stevig plastic leg zodat ik bij
het uitplanten in een keer alles er uit kan lichten.
In 'n kistje gaat ongeveer 75 gram die ik dicht bij elkaar leg en afdek met plastic. zie fotoboeken tuin
In mijn verwarmde schuur kiemen ze snel waarna ze  in mijn tunnel verder groeien.
Overdag bij mooi weer zet ik ze buiten.
Als grond gebruik ik meestal oude potgrond uit bloembakken, die is goed genoeg.
Ik plant ze uit als ze 25 - 30 cm lang zijn en kort de wortels gedeeltelijk in.
Ze worden diep - minstens 10 cm - geplant omdat door eventuele vogelschade afgepikte plantjes
opnieuw uitlopen met de ogen onder de grond.(heb ik van de tuinder)

Ik plant bosjes van 3 plantjes om de 10 cm aan beide kanten van de gaas. Bemesten is niet nodig.
Als ze gaan groeien bind ik ze na 30 - 40 cm aan met touw aan beide zijde van het gaas.
Ik verbind het touw door een haakje door het gaas te steken naar het touw aan de andere kant, dit gaat uitstekend.
Zo doe ik het al meer dan 15 jaar en altijd met Heraut.
De aangegeven hoogte van 150 cm wordt gemakkelijk 180 - 200 cm.
Ik verkies het voorzaaien boven ter plaatse zaaien omdat de muizen en de vogels een erwtje wel zien zitten,
ook het malse uitkomende groen valt best in de smaak.

Raapstelen - bladmoes - keeltjes
Afhankelijk waar je woont spreken we over een van de drie hierboven genoemde benamingen.
Het gaat over koolzaad dat er in verschillende variëteiten bestaat en waarvan het groene loof in een jong stadium wordt gegeten.
Van oorsprong gaat het over de eerste verse groente van het jaar na de lange winterperiode.
Zoals de naam zegt gaat het meestal over de bladsteel van de consumptie knol Platte Witte Mei en
ook het jonge blad van Chinese kool.

Later ontstonden ook hier verbeteringen zoals Namenia en ook de in Japan ontwikkelde Mizuna en Mibuna.
We kennen gladde en gekartelde en ze worden rauw of geblancheerd in stamppot verwerkt.
Het is een echte voorjaars groente en ik zaai al vroeg een metertje in mijn tunnel.
Sommige vriezen ze in maar smaken verschillen en ik vind het niet gaan.
Ook later in het jaar smaken "keeltjes" zoals wij zeggen niet meer.
Ze groeien overal en stellen geen eisen aan grond of weer, alleen bij vorst staan ze stil.
Ik zaai hier veel in omdat het weinig zaad kost en de plantjes eenvoudig met een viltstift er uit te drukken zijn.
Het levert mooie goed gewortelde plantjes op die bij het oppotten of uitplanten geen stilstand in de groei kennen.
Je kunt aan deze platen komen door te informeren bij een plantenkwekerij, vaak komen de jonge plantjes
hier in aan die door hun worden uitgeplant in potjes.
De ronde zijn zo te koop bij winkels in tuinbenodigdheden maar kunnen moeilijk in stroken worden gesneden.
Na het vullen met potgrond doe ik in ieder gaatje 3 zaadjes die ik afdek met grond of zilverzand.
Gebruik ik oud zaad dan doe ik er 4 - 5 zaadjes in en laat ze dan water op trekken.
Ik zet ze in een plastic bestekbak die ik er speciaal voor gekocht heb bij Blokker.
Het geheel dek ik af met plasticfolie en een elastiek.

Na korte tijd komen de zaadjes uit en haal ik de plastic er af.
Zijn de plantjes wat groter dan laat ik het mooiste van de 3 uitgroeien.
Zijn ze groot genoeg b.v. sla dan plant ik ze uit in de volle grond.
Koolrabi en paksoi plant ik eerst nog een tijdje in potjes.   Men kan ook heel goed bloemen er in zaaien.
Ik heb gezien dat er witlof in was gezaaid maar dit gaf wel veel vertakte wortels wat weer moeilijk opzetten is.
Zeer goed gaan Sla - andijvie - paksoi - bloemen - augurken - kroten - selderie - peterselie en koolrabi.
Selderie - peterselie en lobelia kan men eenvoudig uitstrooien over een blokje van 15 of 20 pijpjes.
Ik heb er veel plezier van.
         wel heel veel kleuren

Paprika - pepers
Ook deze groente is typisch een gewas voor de tunnel of kas.
In mijn eerste jaar bij de boer stonden ze buiten en ik had een goede oogst.
Ik wist van niets maar had dus het weer mee.
Het was goedkoop zaad van de Kwantum maar later ging ik meer op de eigenschappen
letten van hetgeen ik kocht.
Tegenwoordig zet ik wit - groen - rood en bruin.
De witte worden bij lang staan ook oranje en zijn langwerpig.
Het zaad is afkomstig van een Joegoslaaf die honderden planten heeft staan.
Hij had rood - groen en wit maar allemaal langwerpig, groot en dikwandig.
Ik zaai en kweek ze zelf op in mijn verwarmd vensterbank kasje, 4 soorten in een boterkuipje.
Ik zaai in een mengsel van potgrond vermengd met wat scherp zand en bij
een temperatuur van 25 oC.

Verspeen ze niet te vroeg maar laat er minstens - liever meer - 2 echte blaadjes aan komen.
Ik verspeen  ze in potjes van 3,5 cm waarna ze in een pot van 9 cm gaan.
Plant ze niet te vroeg in de grond want het is echt een plant voor warmte.
Laat ze zo lang mogelijk thuis in de warme schuur voor het raam of in een verwarmde kas staan of zaai later.
Gaan ze naar de tuin dan maak ik in mijn tunnel een hoekje af met noppenfolie voor mijn paprika en tomaten.
 
Komt er vroeg bloem in de plant nijp deze er dan uit want als er vruchtzetting komt gaat dat ten koste
van de groei van de plant.
Eerst een plant opkweken en dan pas paprika.
Laat 3 takken staan en snoei de rest er uit, bloemen die naar binnen hangen haal je er ook uit.
Ik laat altijd 1 of 2 planten ongesnoeid om vroeg paprika te hebben maar die planten groeien niet meer uit.
Geef matig water, bv 1 - 2 keer per week.
De afgebeelde paprika is in een verpakking te koop maar ik heb er geen ervaring mee.
Westlandse zoete is een oud zaadvast ras, Zerto F1 is een verbetering daarvan.
Oranje wonder is een oranje kleurende F1 evenals Ariane. Gemini F1 en Golden Cal.Wonder kleuren van groen naar geel.
Ik vind echter dat ze lang moeten hangen eer ze geel of oranje kleuren en terwijl ze er aan hangen komen er ook geen bij.
Ik pluk de meeste dan ook groen en mijn witte zijn van begin af aan wit.

Onder pepers verstaan wij de lange rode hete.
Sinds vorig jaar heb ik van dezelfde Joegoslaaf grote hete pepers gekregen, ik heb nu voor heel de familie aan 1 plant/struik genoeg.
Ze zijn groter en dikker dan de Westlandse Scherpe.
Wie deze niet heet genoeg vind moet eens Jalapeno, Mexicaanse peper nemen, die zou heter dan heet zijn.
Prei
Dit is werkelijk een groente waar wel zoveel soorten zaad van te koop zijn dat
het niet is voor te stellen.
We kennen zo al zomerprei - herfst en winterprei.
Om zomerprei zelf te zaaien moet men zeer vroeg kunnen beginnen om ze op
tijd te kunnen uitplanten.
Ik koop altijd 20 plantjes en laat ze dan in mijn tunnel opgepot groeien tot ik ze
buiten kan planten, groei zit er buiten zo vroeg toch niet in.

Voor alle prei trek ik een gleuf waarin ik met de pootstok om de 10 cm gaten
steek om in te planten.
Door schoffelen gaat in de loop van de tijd die gleuf helemaal dicht en krijg
je een mooie witte lange schacht.
Ik zaai nog steeds herfst en winterprei ondanks dat men zegt ook vroeg gezaaide winterprei als herfstprei te kunnen gebruiken.
Mijn zaad komt grotendeels van Garant zaden dat wij gezamenlijk via de tuin kunnen bestellen en natuurlijk met leuke korting.
Belangrijk is natuurlijk dat het zaad gewoon goed is.

Als herfstprei zaai ik al jaren Arial onder glas en winterprei Laura in de volle grond. ( soms ook wel eens onder een raam )
Deze soorten bevallen mij uitstekend en waarom steeds veranderen als men tevreden is.
De herfstprei kan gemakkelijk tot januari staan ondanks dat het herfstprei is.
De winterprei kan ik goed houden tot eind maart al staat hij dan meestal wel in de weg.
Alle prei krijgt kort na het planten mengmest 12 - 10 - 18, de herfstprei wordt behalve met wat stikstof niet meer bijgemest.
De winterprei krijgt nog een keer mengmest en in september extra patentkali om goed te kunnen overwinteren.
Half februari strooi ik na het schoonmaken tussen de winterprei extra snel werkend stikstof.
Rassen ga ik niet noemen want er zijn zoveel soorten in de handel, gebruik anders die maar die ik gebruik.
Rammenas - Rettich
Rammenas was vroeger een gewas dat na de langste dag werd gezaaid en bestemd was om in
de winter ook iets te eten te hebben.
Het ging voornamelijk om de ronde zwarte die bij lang bewaren erg scherp kon worden.
Ze werden een hele winter bewaard in kelder of schuur tussen stro.
Bij mij thuis werd deze rammenas heel dun gesneden op de boterham en bestrooid met een beetje zout.
Later werden de witte en roze soorten bij ons bekend.
Nog later  kwam daar de Japanse rettich bij.
Het blad hiervan wordt in Japan gekweekt en gegeten als rauwkost.
Ook het blad van de radijs wordt daar gekweekt voor salade en rauwkost.
 
De witte Rex is voor voorjaar en zomer hoewel zomer? (valt niet mee)
Radijs en rettich hebben veel water nodig anders worden ze scherp of heet van smaak.
Ik heb eens een jaar een pvc pijp vol met gaatjes geboord en naast mijn rij met rammenas Rex gelegd,
het resultaat was geweldig.
Ik liet water druppelen door een vat water hoger te plaatsen en te regelen met een kraan.
Dit systeem gebruik ik nog voor mijn tomaten.
De Duitsers hebben hun eigen soorten zoals : Munchener bier en Ostergruss met roze schil.
Ik heb deze wel geprobeerd maar proefde weinig verschil, misschien moet er een grote kan Duits bier bij.
Bij ons is de Rettich meer geliefd, ook de witte Rex is in het voorjaar hier te koop.

Omdat ze tot de koolsoorten behoren hebben ze maar een echte vijand en dat is de koolvlieg.
Om deze te bestrijden moet in de tuinbouw toch wel sterk vergif gebruikt worden want mij lukt het niet om
rettich helemaal vrij van wormpjes te kweken.
Van de rettich zaai ik April Cross F1 een of twee keer en maar 10 zaadjes te gelijk.
Vorig jaar had ik eerst met de pootstok een gaatje gemaakt, vervolgens poeder in gestrooid en dicht gemaakt.
Hierop legde ik 2 zaadjes die ik met grond bedekte en hiervan liet ik de mooiste uitgroeien.
Het resultaat was nauwelijks beter.
Dit jaar weer proberen en vroeg aanaarden omdat de aantasting aan de bovenkant zit.
Inmiddels kan ik melden dat nu 2005 er veel gave exemplaren bij waren.
Toch heb ik het niet anders gedaan dan gewoonlijk.
Radijs
Radijsje zijn meestal ronde knolletjes die rood - roodwit of wit van kleur zijn
maar er zijn ook halflange en lange soorten.
De IJskegel radijs is een mini uitvoering van de rettich en kan behoorlijk scherp zijn.
Ik telde in een rassengids zo even 46 soorten radijs en jaarlijks komen er
nieuwe bij zoals nu Arista en Topsi.
We kunnen ze wel grofweg indelen en dan bedoel ik niet in kleur.
Er zijn rassen die vroeg onder glas gezaaid kunnen worden en voor volle grond.
Ook zijn er rassen die later in de zomer gezaaid kunnen worden, maar o die koolvlieg.
Zaai geen vollegronds radijs onder glas of in de tunnel want het loof groeit en
groeit en vergeet een knol te maken.
Er zijn speciale soorten voor glas die broei genoemd worden.

Radijs groeit het beste op vochtige losse grond en heeft weinig warmte nodig.
Mest hebben ze vanwege de korte groeitijd niet nodig.
Krijgen de radijsje te weinig water dan zijn ze scherp en dan zien we na een regenbui
een groeistoot waardoor ons radijsje scheurt.
Ook hier last van koolvlieg dus poeder gebruiken hiertegen of insectendoek.
De vroege zaaisels vroeg in het voorjaar vallen  nog wel mee.
Zaai in rijtjes of op een bedje, ik vind een rijtje het gemakkelijkste ook om koolvlieg te
bestrijden met mijn zand - curator mengsel (1000 zand + 45 gr curator)
Iets moois is ook het afgebeeld plankje waarbij in ieder gaatje een zaadje gaat,
wel een geduldwerkje.

De reuzenradijs staat ook weer in de belangstelling en zou minder gemakkelijk voos worden maar ook deze moeten regelmatig water hebben.
     plankje voor radijs te zaaien
          rode radijs Saxa
Beide soorten Riesenbutter  en Riesen van Asperen heb ik meerdere malen gehad maar eigenlijk niets bijzonder. (mijn mening)
Toen ik ze in het begin zaaide kende niemand ze en stond iedereen er van te kijken, zo groot.
IJskegel is in het vroege voorjaar een lekker radijsje, zorg wel voor voldoende water.
Kies de juiste soorten en kijk achter op het pakje.
Ik zelf zaai best veel soorten radijs waaronder: Saxa - Ronde rode Joly - Scharlakenrode broei - Ronde Rode witpunt - National en soms een pakje gemende soorten.
Ik heb in eind april en begin mei verjaardagen en dan hoort radijs op tafel te staan.
De houdbaarheid van radijs en alle koolzaadsoorten is veel langer dan op het pakje staat vermeld.
De reden hiervoor is dat alle oliehoudende zaden langer kiemkrachtig blijven.

NAAR BOVEN

    goed gewassen winterprei

Hiernaast een foto van de door mij voor veel groenten en bloemenzaden gebruikte pijpjes.

Meloen
Deze vrucht hoort eigenlijk bij fruit en ik doe al jaren pogingen om een oogst
te krijgen waar ik echt tevreden over ben.
Misschien stel ik te hoge eisen want ik heb toch regelmatig een leuke opbrengst maar
ik heb het niet zelf in de hand.
De plant hiernaast was een geënte  die ik kreeg van een professionele tuinder en
die ik liet kruipen over de grond in mijn tunnel, de opbrengst was 4 redelijke meloentjes.

Onder platglas zet ik ze ook wel eens of klimmend aan gaas in mijn tunnel maar wel meloen maar naar mijn zin te weinig en te klein.
Het is geen noodzaak maar het zit me niet lekker dat het niet wil zoals ik het wil.
Ik had een jaar succes met Charentais, een klein meloentje dat gehalveerd en ontpit gevuld met Grand Marnier een delicatesse was.
Met een lepeltje leeg lepelen en commentaar natuurlijk overbodig.
Ik probeer nu Polydor uit en had 2004 door eigen schuld weinig resultaat.
Ze hebben veel vocht nodig en ik zet er altijd een plastic fles naast met onder in een gaatje,
dat gaat prima ook bij komkommer en tomaat.
Je haalt de bodem er uit en laat de dop er op zitten. 

      ras Langedijker herfst

 

            HOME             MOESTUIN           ALGEMEEN 1            ALGEMEEN 3         ALGEMEEN 4          FRUIT            DRUIVEN
       MOESTUIN      Algemeen 2     koolrabi t/m radijs

 

 

                                

ZAAIEN - VERSPENEN - OPPOTTEN - PLANTEN -  BEMESTEN - EVT. BESTRIJDEN - ENZ.