Wat hebt u nodig?

Voor een minimalistische aanpak:

U hebt het volgende nodig op uw computer:

Een browser: die hebt u, anders las u dit niet.
Een tekstverwerker (verder ook aan te duiden als "editor") die in staat is bestanden als "kale tekst" op te slaan; voorlopig is Kladblok (zit standaard bij Windows 95 en latere versies, meestal te vinden via Start > Programma's > Bureau-accessoires > Kladblok) zeer geschikt. (Er is een stroming onder HTML-auteurs dat je het beste met Kladblok kunt werken omdat je daarmee "eerzaam handwerk" aflevert; is iets voor te zeggen. Het is niet ongebruikelijk dat professionele programma's wat reclame proberen te maken in de stijl van "Created with XYZ". Ik kwam keurige amateursites tegen met de kreet "Created with Kladblok".) De enige eis die aan uw tekstverwerker gesteld wordt is dat hij in staat is "kale tekst" op te slaan, maar wel met de extensie ".htm" of ".html"¹. (Mocht u met een Apple werken: daar zit, als ik goed ben ingelicht, ook een simpele teksteditor bij. Als u met Linux werkt, dan ga ik er zonder meer vanuit dat uw computerkennis zodanig is dat u aan een editor weet te komen.)
Een directory op uw harde schijf voor het opslaan van uw werk. Veel ruimte hebt u niet nodig, een paar Megabyte is voorlopig genoeg. U noemt hem "Cursus", of zoiets.
Misschien zou het leuk zijn als u wat plaatjes hebt; in een later stadium gaan we daarmee de zaak opfleuren. Ze moeten de extensie .jpg of .gif hebben.
In een later stadium: een account bij een provider om uw werk te kunnen publiceren. (Als u dit leest zult u een internet-account hebben, maar niet elke provider geeft zijn klanten een stukje ruimte voor een homepage. Ik ga er hier verder van uit dat uw provider dat wel doet. Veel ruimte hebt u niet nodig. Van de meeste providers krijgt u 5 tot 10 Mb. Daar kunt u tijden mee vooruit.)

Voor alle duidelijkheid: u maakt een website op uw eigen pc, en slaat alle bestanden die u maakt op uw eigen harde schijf op. Pas in een laat stadium gaat u het resultaat versturen naar de server van uw provider. Voorlopig kunt u deze cursus helemaal "in eigen huis" doen.

Nog even een tip: de meeste browsers zijn in staat om niet alleen de opgemaakte tekst weer te geven -daar zijn ze ook voor- maar ook om de onderliggende code te laten zien. In Internet Explorer gaat dat met Beeld > Bron. Het effect is (bij Internet Explorer) dat de code in Kladblok zichtbaar gemaakt wordt. U kunt dan precies zien hoe een bepaald resultaat "teweeg gebracht" is. Hier en daar zal ik u uitnodigen dat te doen. (Ik gebruik de term "code" hier en verderop om de tekst-plus-HTML-instructies aan te duiden. Het is nog steeds "tekst plus aanhangsels". U gaat niet echt "computertaal" schrijven, maakt u zich geen zorgen.)

Waarom zo kaal?

Ik ben me ervan bewust dat moderne tekstverwerkers met één muisklik u uw werk als HTML-bestand laten opslaan, en dat u voor een paar tientjes een heel leuk pakket hebt waarmee u prima websites maakt. Waarom laat ik u dan, in deze cursus, met een achterlijk programma als Kladblok aan de slag gaan? In de eerste plaats omdat ik het leuk vind om met minimale spullen een maximaal resultaat te bereiken. Noem het Groningse krenterigheid. Een tweede overweging is dat u, als u het helemaal "met de hand" doet, een maximaal inzicht hebt in "wat er precies gebeurt". U hebt "zus" getikt, en dan ziet het er "zus" uit; u maakt er "zo" van en dan gebeurt er "zo". (Ik ben niet de enige die Kladblok geen slechte keus vindt. Aangetroffen op de HTML Stuff-sectie van Tucows: "we promote the use of Notepad as one of the best editors".)

Zoals u wellicht weet, kunnen oudere versies van Kladblok niet overweg met bestanden van meer dan 32 Kb. Dat komt overeen met ongeveer 8 normaal betikte A4-tjes, dus toch een lap tekst van 15 schermlengtes of zo. Tegen de tijd dat u zover bent met één HTML-pagina, is de vraag aan de orde of u hem niet in stukken zou moeten hakken. Voor normaal gebruik is 32 Kb mijns inziens voldoende². Onder XP merk ik dat grotere lappen tekst bij Kladblok zonder problemen door het keelgat gaan, dus als u XP gebruikt is het bovenstaande slechts gedeeltelijk van toepassing.

U bent het niet met me eens?

Nou, even goeie vrienden. Bedrijven als Denda en A.W.Bruna (om er maar twee te noemen) leveren voor enkele tientallen euro's of zo een pakket met een editor die zonder twijfel meer mogelijkheden biedt dan in het bestek van dit cursusje aan de orde komt, en waarschijnlijk nog een heleboel plaatjes, achtergronden en voorgebakken stukjes code. (Bij computerbladen zit vaak een CD-rom met programma's, en daar zitten ook regelmatig editors bij, zij het meestal Engelstalig.) Als u de afgelopen tijd Microsoft Office gekocht hebt, zou daar best eens FrontPage (of de "light" versie Front Page Express) bij kunnen zitten³.

Als u snel iets wilt hebben wat grafisch aantrekkelijk is, en geen zin hebt in "onder de motorkap", zou ik u het gebruik van een dergelijk pakket zelfs aanraden. Het is echter wel zo dat u dan vaak vastzit aan min of meer "voorgebakken" pagina's. (Soms zie ik verschillende amateursites waarvan de layout vrijwel gelijk is: ik denk dat ze met hetzelfde pakket bezig zijn geweest. Niet dat dat erg is, uiteraard.) Maar voor de "echte knutselaar" is dat toch niet hetzelfde.

In Computer! Totaal van september 2001 staat een test van goedkope (tot gratis) HTML-editors. Ze vinden het vast wel goed als ik er een paar namen uit over neem, met de websites: AceHTML 4 Freeware (www.visiocommedia.com) voor gevorderden, CodeEdit 3 (www.ralimi.hypermart.net) voor professionals, Cool Page 2.5 Free (www.3Dize.com) voor beginners. In PC Praxis van mei 2000 kom ik nog wat namen tegen: Phase 5 (www.meybohm.de), FirstPage 2000 (www.evrsoft.com), AOL Press (www.aolpress.com), Live Site (www.valadeo.com). En van Jan Wouter B. krijg ik nog Crimson Editor aangereikt, te vinden op www.crimsoneditor.com. "Omdat dit programma je in staat stelt om ook remote op te halen en te saven kan je heel soepel pages onderhouden. Ook kan je kleurcoderingen voor html en diverse andere talen instellen. Het mooiste van dit alles is nog dat het gratis is," aldus hem. Nou, daar kunt u wel even mee vooruit.

We kunnen nu gaan beginnen met een eerste webpagina te maken, maar ik had eerst nog een pagina met Tips for Kids. Als je jonger bent dan, pakweg, 14 of zo, wou ik graag dat je die nu eerst gaat lezen.

¹ Nog even dit over de editor. Als u een fraaiere editor als FrontPage of HotDog of zo gebruikt, is dat dus wat mij betreft prima, maar ik adviseer u om die dan te houden, en voor wijzigingen in uw code diezelfde editor te gebruiken. Het probleem is dat elke editor z'n eigen ideën heeft over hoe correcte HTML-code er uit ziet, en er geen been in ziet om de producten van z'n collega's te verminken.
² Om de volgende vraag voor te zijn: als 32 Kb niet voldoende is kunt u uitwijken naar WordPad, dat u ook bij Windows aantreft. Dat kan megabytes tekst aan, maar zeurt er bij elke keer opslaan over dat het geen Word-formaat is, en dat de opmaak verloren gaat. Nou en? Gewoon opslaan als "Tekstdocument".
³ Toch even een waarschuwing ten aanzien van FrontPage (Express). Die werkt met eigen toevoegingen aan code ("extensions") die niet door elke server ondersteund worden. Ik ontving een mailtje van een dame die van de ene provider naar de andere verhuisd was, en nu merkte dat haar website, gebouwd met FrontPage, niet door haar nieuwe provider gehost kon worden. Ik kon haar geen simpele oplossing aan de hand doen...