Groente

Hier spelen vraag-en-aanbodverhoudingen duidelijk een rol. U kunt tegenwoordig alle mogelijke groente het hele jaar door krijgen, maar als uw boontjes uit Senegal moeten worden ingevlogen bent u toch degene die meebetaalt aan de Boeing en de kerosine. (Uit oogpunt van ontwikkelingssamenwerking is er uiteraard niets tegen boontjes uit Senegal, maar er zit toch een zeker milieubezwaar aan voedsel dat de halve aardbol overgesleept is voordat het op uw bord belandt. Eigenlijk best wel iets om eens op te letten.)

Ik zou u adviseren om eens een rondje door de supermarkt te maken en te kijken wat er betaalbaar is. Voor de goede orde: zo aan het eind van de winter/begin van het voorjaar is er niets wat echt goedkoop is.

Reken op 2 tot 3 ons per persoon per dag. Werk in beginsel met verse producten; voor sommige dingen kunt u gerust uitwijken naar potten en blikken. Hebt u ooit verse doperwtjes gezien? Ik niet. De heer J.W., die me een uitgebreide mail stuurde naar aanleiding van vooral deze pagina, kent ze wel: "Maar in Frankrijk altijd, en het allerlekkerst! (wel het meeste werk en vooral oppassen voor rupsjes...")

Ik ben me ervan bewust dat ik met een dergelijke hoeveelheid volkomen inga tegen hetgeen in de sjiekere restaurants gebruikelijk is. Maar ik heb het Voedingscentrum aan mijn zijde. En wat die restaurants betreft: het record qua door mij aangetroffen minimale groente is thans: 1 gefrituurd blaadje spinazie. Ik ga niet zeggen waar het was, maar het betrof een gerenommeerd Amsterdams restaurant, lid van de Alliance Gastronomique Néerlandaise en van Les Patrons Cuisiniers. Waarneming van 12 december 2003.

Als verse groenten niet leverbaar zijn of niet betaalbaar zijn, kunt u meestal zonder problemen uitwijken naar diepvries. Dit geldt met name voor sperzieboontjes, boerenkool en spinazie.

Kooptip: het is de moeite waard om eens bij de mediterrane groenteman binnen te stappen. In de Nederlandse supermarkt vindt u komkommers, paprika's en dergelijke die precies aan de NEN-normen voldoen. Lengte of diameter tussen de x en de y millimeter, dat soort dingen. Komkommers zijn recht in die zin dat de hartlijnen aan het begin en het eind niet meer dan 5 graden afwijken. Gewicht z gram, met een afwijking van niet meer dan 3,6%.

Mediterrane detaillisten zitten daar niet zo mee, en verkopen met een gerust geweten courgettes die een een banddikte te kort komen, of paprika's die er inderdaad heel creatief uitzien. Maar het scheelt fors in de prijs, en fors in de smaak. (Typisch Nederlands van mij om de voordelen in die volgorde te noemen...)

Hieronder noem ik een aantal populaire groenten met hun bereidingswijze. En misschien een minder populaire. Die krijgt u er dan gratis bij.

Appelmoes
Als u haast heeft, draait u gewoon een pot open. Appelmoes is trouwens sowieso een makkelijke manier om een extra groente op tafel te krijgen. Als u het zelf wilt doen: neem een paar goudreinetten, schil die, snijd ze in vieren, haal het klokhuis eruit en zet ze op met een klein beetje water, wat suiker en wat kaneel. Kook ze 10 minuten tot ze moes geworden zijn, en giet het water af. (Dat afgieten gaat het beste door een tweede pan te nemen, daar een vergiet in te hangen en het spul in het vergiet te kiepen. Gewoon een minuut of wat laten uitlekken.) Een beetje kaneel erdoor maakt de zaak compleet.
Mevrouw M.S. wijst me erop dat appelmoes hier ten onrechte onder het kopje "groente" staat: appels zijn fruit, geen groente. Op plantkundige gronden heeft ze helemaal gelijk. Maar in culinaire zin zou ik appelmoes als een soort honoraire groente beschouwen, en ik kan het eigenlijk ook nergens anders kwijt. Dus, ik laat het hier toch maar staan.
De heer J.W. staat een andere aanpak voor: "Zoals het hier staat is voor de kindertjes die dat alleen maar lusten met friet. Het ontbreekt er nog aan dat ze het niet met een trechter ingegoten krijgen, zoals de Franse ganzen. Dit gaat toch over voer voor grote mensen? Nee, echt lekkere appelmoes maak je door er STUKJES appel op het laatst bij te doen. Dan heet het wel ineens compôte, maar dat is voor het onderscheid."
Alternatieve appelmoes
De heer J.N. maakt appelmoes op een wat andere wijze; ik laat hem graag aan het woord:
"Ik was de appels, snij ze ongeschild in stukken en doe ze in een pan met een klein bodempje water. Er gaat flink wat kaneel bij en suiker naar smaak. Zachtjes laten koken tot het geheel gaar is. Het spul in de mixer of met de mixer fijn maken en zeven. Ik doe dit meestal door de appelmoes in de zeef te doen en dan zachtjes met de hand tegen de rand van de zeef te kloppen. Wel af en toe van kant wisselen, anders gaat de appelmoes over de rand. Doordat schil en pitten meegekookt worden, komt er pectine vrij en dat bindt bij afkoelen de appelmoes, dus die wordt lekker dik."
Mijn dank voor dit alternatief!
Asperges
Lekker, maar een beetje lastig. Het onoplosbare probleem is dat de koppen van asperges nu eenmaal zachter zijn dan de onderkanten, en dus eerder gaar zijn. Daar moet u dus een middenweg in vinden.
Er zijn witte en groene asperges. Ik geef zelf de voorkeur aan de groene, want die hoeven niet geschild te worden en de witte wel, wat toch wel een nauwkeurig klusje is. Anyway, u legt de al dan niet geschilde asperges in een grote pan water met wat zout en u kookt ze ongeveer 10 minuten. Ondertussen maakt u een blonde roux (boter smelten, bloem en doorheen roeren) en die dan verdunnen met melk. Wat peper en nootmuskaat er bij, en vlak voor het opdienen een eidooier en doorheen roeren. Iedereen schept een lepel saus op het bord, asperge er doorheen roeren en gewoon afhappen. Glaasje droge witte wijn erbij.
Bietjes
Dit wordt voorgekookt verkocht, u hoeft dan alleen maar de schil eraf te peuteren, ze in plakjes te snijden en op te warmen. Alleen: dat gedoe met die schil is eerlijk gezegd een vervelend klusje waarbij je bijna altijd spetters op je kleren krijgt. En bietenrood is een vervelend soort vlek. Ik zou bijna zeggen: maakt u het zich hier makkelijk en neem een pot. Opwarmen, afgieten en wat maizena erdoor roeren. (Volledigheidshalve: maizena is een wit poeder, gemaakt van mais, waarmee u vloeistoffen dikker maakt. Roer een theelepel maizena door koud water, en voeg dat papje aan het te binden spul toe. Beetje kalm aan mee doen: het werkt nog een tijdje door. Als u denkt dat er niets gebeurt, dus niet gelijk maizena erbij kieperen.) (Zie noot 1.)
Bietjes laten zich trouwens ook heel goed in een salade verwerken, bijvoorbeeld op de manier van mevrouw S.K.: "Waarom moeilijk doen met maizena? Ik kiep een pot bietjes om in een schaal. Doe er een teentje uitgeperste knoflook bij en wat geraspte geitenkaas of gewone kaas. En klaar is de salade."
De heer J.W. heeft zich ook over het spetterprobleem gebogen: "Over bietjes: niks spetters, als je het maar in de gootsteen doet onder de kraan. Dan in vieren en met het 'kaasmolentje' (mouli gratin) (maar die verkopen ze niet meer) grof raspen. Uitje erdoor , beetje azijn, peper en zout en 3 min. met een bord erop in de magnetron."
Bloemkool
Onderaan een krop zitten nog een paar bladeren, snij die eraf. Sommige konijnen lusten ze, het onze niet. Snij vervolgens de stukken ("roosjes") van de kern af. Zet ze een paar minuten in koud water om eventueel zand en zo kwijt te raken. Doe ze in een pan, voeg een bodempje water toe en wat zout. Kook ze circa 15 minuten (iets korter dan aardappels, dus.) Serveer met, wat mij betreft, gewoon mosterd plus nootmuskaat.
Broccoli
Dit is dus het groene broertje van bloemkool. Zelfde bereidingswijze: in roosjes snijden, wassen en koken. Ik zou ze iets korter doen dan bloemkool, zeg 12 minuten.
Rabarber
Houdt u er rekening mee dat rabarber nogal slinkt (minder wordt, dus). Vier ons per persoon lijkt wel op zijn plaats. Snij de bovenste en onderste stukjes van de stelen, en snij de stelen in stukjes van 3 cm. Was ze, strooi er drie eetlepels suiker over en zet ze met een bodempje water (2 cm of zo) op. Zodra de zaak kookt vuur lager draaien. Vijftien minuten koken, en goed afgieten. Dat is even een geduldwerkje, maar anders hebt u een rood moeras op uw bord. Beetje maizena, aangemaakt met wat water, er doorheen roeren. (Pas hier even op met een te hoog vuur: dit kookt nogal gauw over, en dan bent u een tijd bezig het formuis schoon te maken. Niet erg maar wel irritant.) Misschien nog een schepje suiker erover.
Sperziebonen
Snij de onderste paar millimeter (aan de kant van het steeltje) eraf. Is even een klusje, is niet anders. Als u daar de voorkeur aan geeft, kunt u ze nog in stukjes snijden, nodig is dan niet. Spoel ze af. (Voorgaande stappen niet bij diepvriesboontjes.) Zet ze op met bodempje water en wat zout, 12 tot 15 minuten koken. (Ook hier iets korter dan aardappels, dus. Hangt een beetje van uw smaakvoorkeur af.) Ook hier gewoon mosterd en nootmuskaat op tafel zetten. Tip van de heer M.W.: als u de neiging hebt in uw vingers te snijden, pak dan een schaar en knip de puntjes eraf.
Spinazie
Dit zou ik dus met diepvriesspul doen. Gewoon het pak (of twee pakken, een 450 grams-pak is wat krap) in een pan met een halve cm water doen en op een zacht pitje opzetten. Voor het ontdooien mag u wel op 30 tot 40 minuten rekenen, maar dan is het ook gelijk gaar. Afgieten en een hoeveelheid paneermeel erdoor roeren. (Als u geen paneermeel bij de hand hebt, neemt u twee beschuiten die u verkruimelt. Gewoon, lekker krakkrak.)
A propos spinazie: ik kreeg van de heer J.N. nog enige informatie "uit de bak- en braadchemie", zoals hij schreef. Het eten van spinazie (en ook van rabarber) leidt tot ruwe tanden, een gevolg van oxaalzuur (COOH)2, hetgeen overigens ook een reden is dat u dergelijk spul niet al te vaak moet eten.. Oplossing: een eitje meekoken. Wel eerst goed wassen, om eventuele salmonella- en chigellabacteriën kwijt te raken. Het calcium in de eierschaal verbindt zich met het oxaalzuur en vormt calciumoxalaat, hetgeen met het afgieten verdwijnt.
(Het moge duidelijk zijn dat ik deze informatie doorgeef "as is", zoals ik hem gekregen heb. Ik weet niets van chemie, dus voor hetzelfde geld kunt u mij vertellen dat calciumoxalaat een grondstof voor kernbommen is... Maar uiteraard dank aan de heer N. voor deze verrijking van mijn kennis.)
Naar aanleiding van het bovenstaande schreef mevrouw R.V. me dat de combinatie van ei en spinazie de ijzeropname bevordert. Leuk om te weten, vooral omdat mijn moeder altijd een gekookt ei in plakjes over de spinazie deed en doet. Ik heb dat altijd als decoratie beschouwt, maar er verder geen culinair of chemisch iets achter gezocht. Bedankt voor deze toevoeging!
Spruitjes
Goed, ik geeft toe dat de term "spruitjeslucht" niet helemaal uit de lucht gegrepen is, maar daar kunnen spruitjes ook niets aan doen. En met de keukendeur open valt die lucht ook best mee. Wellicht hebt u nog een associatie met veel te lang gekookt spul.
Het schoonmaken is even een klusje. U moet de onderste rand eraf snijden, en meestal de buitenste bladeren ook. (Hangt van de kwaliteit af.) En dat moet inderdaad stuk voor stuk gebeuren. Kook ze vervolgens in water dat toch ongeveer een-derde staat, met wat zout. Ik zou zeggen: 12 tot 15 minuten, hangt van de grootte, de hardheid en uw voorkeur af. Giet ze af. Qua begeleiding: nootmuskaat of mosterd.
De heer J.W. laat ik nog graag aan het woord over de begeleiding van spruitjes: "Over spruitjes, zónder pindasaus??? Dat kan natuurlijk helemaal niet. Net als bij bloemkool."

Nu ik toch over spruitjes bezig ben... Het op het moment dat ik dit schrijf kersverse kabinet-Balkenende IV is inmiddels van progressieve zijde aangewreven dat het "een spruitjeslucht heeft". Grappig, dat hiermee deze eerzame groente een politieke lading heeft gekregen. Zeldzaam genoeg om daar nader op in te gaan. Enige citaten:
Wouter Bos: "Als je spruitjes wokt, kun je er een pittig gerecht van maken. Er is niks mis met spruitjes, als je ze een beetje modern klaarmaakt."
Trouw-columnist Syvain Ephimenco (10 februari 2007): "In feite staan spruitjes -gelijk dijken, fietsen en klompen- symbool voor de stevige Nederlandse identiteit. Zelfhaters en cultuurrelativisten moeten niets van deze wintergroente hebben en dirigeren hun smaakpapillen liever in de richting van modieuze gerechten als couscous, quiche of paella. [...] Ik pliet er dan ook voor om deze wintergroente tot geuzennaam te verheffen. [...] Hoor eens al de tandenknarsende publicisten voor hun bord tagliatelle met rivierkreeftjes janken en jammeren. Chapeau JP! En smakelijk eten bij de wok."
Tja, misschien dat het punt wel is dat de term "eerzaam" in diskrediet is geraakt... Ik stel wel vast dat deze groente geen honderden kilometers heeft hoeven reizen, geen fossiele brandstoffen heeft verbruikt aan verwarming van kassen, en geen schaars water in met verwoestijning bedreigde gebieden heeft opgesoupeerd. Ergo: recht door zee. En het spruitje kan zich in elk gezelschap laten zien. (Ik hoorde ooit iemand die naar het diner van zijn jaarclub ging zeggen dat hij hoopte dat er spruitjes bij waren, daar kon je elkaar zo lekker mee bekogelen.) Eigenlijk spreekt het me wel aan. Nadat je alle exotica gehad hebt, plotseling merken dat groenten uit je eigen regio gewoon hardstikke lekker zijn. En als je dan toch bezig bent, constateren dat je vaak heel goed de auto kunt laten staan. Etcetera. Zou er in de levensstijl van de heer Drees sr. toch niet wat overnemenswaardigs zitten? Het klassieke Nederland is namelijk echt zo gek nog niet. En dan hou ik me overigens ook aanbevolen voor een recept voor pittige, gewokte spruitjes.
Stoofpeertjes
Nogal seizoensgebonden, maar zeer de moeite waard. Reken op een kilo voor 4 personen. U snijdt de peren in kwarten, haalt het klokhuis eruit en de schil eraf. Opzetten in enig water (moet tot ongeveer de helft onderstaan), met een flinke schep suiker, een eetlepel citroensap en wat kaneel. Ze zijn na 20 minuten gaar, maar als u de klassieke rode kleur wilt hebben moet u ze nog een uur extra laten sudderen.
Als u een shortcut richting die rode kleur wilt, kunt u de methode van mevrouw S.K. volgen: "Stoofperen kunnen op eenvoudige wijze rood gekleurd worden. In plaats van alleen water gooi je een half pak zwarte bessensap erbij. Na een half uurtje zijn ze harstikke rood en lekker. Een fles goedkope port kan ook trouwens. Om te voorkomen dat iedereen teut wordt wel even doorkoken. (ik doe er altijd nog een takje vanille bij, witte druivensap en kaneel. Worden ze nog lekkerder)."
De heer J.W. heeft echter wat moeite met de aanpak van mevrouw K.: "Wat eten we nu? stoofpeertjes of wat anders? Nee, gewoon even geduld. Kan een uurtje, maar ook twee, duren. Nou en? En dan nu eens geen maizena of aardappelmeel erdoor zoals vroeger (want dan smaken ze nog nergens anders naar dan pap), maar eet ze lekker fris, met gelatine. Afgieten, (niet in de gootsteen) 3 blaadjes gelatine in koud water weken, uitknijpen en door het sap doen tot ze opgelost zijn en terug bij de peertjes. Beetje omscheppen en opstijven in de koelkast. Heerlijk bij de spruitjes! (niet direct uit de koelkast)"
Witlof
Als gekookte groente een beetje uit beeld geraakt. Misschien niet ieders smaak, een beetje ouderwets eigenlijk, maar toch best leuk. Neem zo'n 750 gram witlof, snij het harde onderste stukje eruit (is een soort conus), en snij de rest van de stronkjes in reepjes van een kleine centimeter breed. Kook ze ongeveer 10 minuten in een bodempje water met wat zout. (Er hoeft niet veel water bij want ze bevatten van zichzelf al vrij veel vocht. Giet het vocht af. Maak een theelepel maizena aan in een klein beetje water en roer dat door de witlof, laat het een minuut of twee doorkoken om de zaak te binden.
Eigenlijk vind ik witlof geslaagder als salade, zie aldaar.
Voor een andere bereidingswijze van witlof geef ik graag het woord aan een bezoekster van deze site: "nu nog een andere bereiding voor witlof schoon maken en in dunne stukjes snijden bakken in de koekenpan met een beetje boter. als het bijna gaar is bestrooien met aromat en bestrooien met kaas als je dat lekker vind. groetjes leonie." Mijn dank, en ik wil Leonie tevens complimenteren met haar bondige schrijfstijl!
En nog een tip van Jolande, "voor degenen die moeite hebben met de smaak van witlof en geen kaas lusten":
De witlof ( zoals op de site beschreven) schoonmaken en in reepjes snijden. Boter in een wok of koekepan, stukjes ham (ongeveer een half onsje) erin bakken, de reepjes witlof erbij. Even door bakken tot ze zijn geslonken en: smakelijk eten.
Worteltjes
Populair, en terecht. Meestal zult u werken met reeds schoongemaakte worteltjes. Kijk even of zo'n 500 grams-zak voldoende is, zou wel eens krap kunnen zijn. In een bodempje water plus wat zout opzetten en zo'n 20 minuten koken. (Bijna even lang als aardappelen.) Een sprietje peterselie (zie noot 2) is wel leuk, maar niet echt nodig. Winterwortelen: kan ook heel goed. Schillen, en in stukken snijden van ongeveer zo groot als een worteltje. Misschien een minuut langer koken.
Zuurkool
Meestal zult u dit als stamppot hebben, maar gewoon los kan ook. Kook het in een bodempje water (1 tot 2 cm) gedurende ongeveer 20 minuten. Geen zout toevoegen. Het kan enige versiering gebruiken. De heer J.W.: "Zuurkool 'en brut'? Véél lekkerder om er rozijnen, ananas of zo door te doen." Klopt. Doen wij regelmatig met zuurkoolstammpot.

Hamrolletjes met witloof

Mevrouw E.D. te B. attendeert me op een smakelijke en visueel aantrekkelijke manier om witlof klaar te maken. Ik laat haar graag hier aan het woord, met dank voor haar bijdrage. Het auteursrecht ervan berust (uiteraard) bij haar.

"Het viel me evenwel op dat witloof er nogal bekaaid vanaf komt. Nu wil ik me niet als ambassadeur van die fijne Brusselse groente opwerpen maar je kunt misschien toch wat aanvangen met een eenvoudige, snelle en heel lekkere klassieker uit de Brusselse en Vlaamse keuken. Altijd succes gegarandeerd als je hier hamrolletjes met witloof serveert!

Daarvoor haal je het bittere kegeltje uit twee stronken witloof per persoon (maar nogal wat mensen kunnen er meer op!) en laat de groente even stomen of sudderen in een bodempje water, tot je er met een mespunt vlot doorheen prikt. Het witloof ziet er dan wat glazig uit. Je laat het goed uitlekken - dat is heel belangrijk opdat je later geen natte kliederboel op de bodem van de ovenschotel vindt. Als dat gebeurd is rol je elke stronk in een plak gekookte ham (doodgewoon is goed genoeg, grand cru-hammen heb je hiervoor niet nodig) en schik je het regiment in een ovenschotel. Ondertussen heb je kaassaus gemaakt (hetzij vertrekkend van een blonde roux met melk en geraspte kaas, hetzij uit een pakje) en je giet dat over je legertje rolletjes. Opdat het een mooi korstje zou krijgen strooi je er nog een handje geraspte kaas over (wij gebruiken Emmenthal maar andere kan best) , en zet je het in een flink hete oven. Serveren met aardappelpuree of gekookte aardappeltjes. Of gewoon met stokbrood. That's all.

Je zult wel geoordeeld hebben dat je dit ook best van tevoren kunt klaarmaken en dat is ook zo. In witloofarme tijden wordt dit ook gemaakt met stronken witte selder (desnoods uit glas of blik) maar dat is natuurlijk een minder alternatief. In ieder geval is het elke winter een vaste waarde in de meeste Vlaamse eethuisjes en tavernes. Ik heb het deze middag nog zelf gegeten in een supermarktrestaurant, allicht voor de laatste keer tot het tegen de winter aan weer overal al opduiken."

Mocht u ook suggesties hebben: ik hoor ze graag!

Overigens zijn de in mijn opsomming beschreven manieren om groente klaar te maken niet de enig denkbare. Ik laat nog even mevrouw E.D. aan het woord:

"Groenten maken wij wel met wat meer poespas dan jullie klaar : sperzieboontjes worden na het koken even kort gestoofd met een ajuintje; worteltjes koken wij niet altijd maar we snijden ze dan in ringetjes en stoven ze, alweer met ajuin. En het fameuze witloof wordt ook vaak gebakken : in de lengte doorsnijden en rustig laten stoven in een bodempje boter dat je naargelang het verdampt aanlengt met water. Je zult zien dat die vloeistof als het ware karamelliseert en dat maakt het net zo lekker bij rosbief of gebraden vogels die hieraan hun benaming "op zijn Brabants" ontlenen."

Zelf groente kweken?

Het gaat nogal buiten het bestek van dit werkje, maar ik wilde u deze foto niet onhouden. Hij werd me opgestuurd door de heer Bert K. Hij slaagt er in om met 250 vierkante meter een redelijk deel van de groentevoorziening voor twee personen (en aanloop) te regelen. Maar het gaat niet vanzelf: er komt een behoorlijke planning, administratie en discipline aan te pas. "Er moet hard gewerkt worden," zo schrijft de heer K. mij. Een greep uit zijn assortiment: "raapsteeltjes, spinazie, bladmoes, snijbiet, postelein, alle koolsoorten, behalve bloemkool, de broccoli, bietjes, (winter) worteltjes, snij- en breekboontjes, komkommer, paprika, spaanse pepers, laurier, bieslook, selderie en peterselie, knoflook, sjalotten, rode en witte uien, aubergines, courgettes".

Kortom, een complete groentewinkel! Maar ik moet toegeven dat ik er zelf de discipline niet voor zou hebben.



Gevuld witloof

Ook dit recept kreeg ik van mevrouw E.D., die duidelijk een hartelijke verstandhouding heeft met wat wij Noorderlingen als Brussels lof aanduiden. "Een aangenaam winters stoofpotje dat wat bewerkelijk is vooraf maar eens het in de oven staat heb je er geen omkijken meer naar. Ook heel goed doenbaar voor 1 persoon - heb ik gedaan." (En terwijl het in de oven staat kunt u uitblazen met een glaasje, stel ik me zo voor.)

Twee dikke stronken witloof
100 gr gehakt, eender welk maar ik heb gemengd varken/kalf gebruikt (Hier in België is het gehakt dat je koopt al aangemaakt met paneermeel en ei en kruiden, als dat in Nederland niet zo is dan moet je dat zelf nog doen.)
1 uitje
peterselie
Aardappelen
1/4 L groentenbouillon (van een Knorr-blokje is best goed)
Eventueel paar tenen look
Paar fijne sneetjes gerookt spek of anders keukentouw
Vetstof om een halfhoge ovenschotel (met deksel) in te smeren

"Maak het gehakt aan met het gesnipperde uitje en de helft van de peterselie. Goed mengen en twee worstjes maken. Witloofstronken halveren en de binnenste blaadjes eruit halen zodat je een holte krijgt. Worstjes erin, dichtmaken en omwikkelen met een reepje spek of keukentouw. Leg aan de kant. Schil de aardappelen en snij ze in plakken van ca. 1 cm. Vet de ovenschotel lichtjes in, schik de aardappelplakken op de bodem (mag schots en scheef), leg het witloof erop en overgiet met de bouillon. Zorg dat de aardappelen onderstaan. Grofgemalen peper erover (geen zout want de bouillon biedt die al). Liefhebbers van look kunnen nog een paar hele tenen erin gooien die dan later weer opgevist worden. Dat geeft wel een lekkere geur en smaak. Deksel op de pot (noodzakelijk want het mag niet verdampen) en een uur in de oven op 220°C. Aan tafel de rest van de peterselie erover strooien. Ik ben een liefhebber van droog eten dus ik heb alles uit de bouillon gevist met een schuimspaan. De aardappelen die daarin gekookt waren waren bijzonder lekker. Wie het soepje graag heeft eet het natuurlijk op. Je kunt het ook klaarmaken zonder de aardappelen en de bouillon opdeppen met krokant stokbrood. Er zijn ook mensen die wat tomatenpuree door de bouillon roeren. Beslist allemaal het uitproberen waard."

Kerrykool

De heer J.W., hierboven reeds enige keren geciteerd (dank voor de inbreng!) stuurde me dit recept toe:

"En dan nog een eigen verzinsel (beetje hier en daar gepikt, maar het resultaat oogst steeds succes) Kerrykool. In de oude kookboeken staat dat je kool minstens 50 min. moet koken, maar ik heb daar maar 2 minuten van gemaakt. Bak een uitje in een niet te kleine pan lichtbruin. Doe dat rustig aan en schaaf intussen een halve spitskool (andere kolen kunnen ook, maar deze is het lekkerst) in het vergiet van de slacentrifuge. Spoel en draai 'm droog. Mik een halve fijngekruimelde bouillontablet en een eetlepel kerry bij de uitjes. Zet het vuur redelijk hoog en doe de kool erbij. Misschien niet alles ineens, dan maar in tweeën. Onder voortdurend omscheppen roerbakken, max. 2 minuten. Het moet krokant blijven. Zonodig op smaak brengen met peper, zout en/of Aromat. Met appelmoes (compôte!) eigenheimers en een rundersausijsje niet te versmaden!"

Witlof met gorgonzola

Dit recept werd me toegestuurd door Inge M. Ook haar mijn dank voor haar bereidheid een favoriet recept met u te delen! Voor 4 personen.

4 stronken witlof
200 gram gorgonzola
pakje ontbijtspek (lange, dunne plakjes)
ovenschaal

Kook/stoom de witlof in zijn geheel, laat de witlof goed uitlekken, snij nu de witlof in het midden open en vul deze met gorgonzola, rol de witlof in de plakjes ontbijtspek zodat aan beide uiteinden ongeveer 2 cm. witlof te zien is en leg het geheel in een ovenschaal, 20 minuten in de oven (ong. 200 gr.) en klaar. I.p.v. spek kan natuurlijk ham gebruikt worden en i.p.v. gorgonzola 'gewone' kaas. Aangezien de groente door de gorgonzola erg 'machtig' wordt is 1 stronk per persoon ruim voldoende.

(Commentaar van mij, MJvD: bij een dergelijke lijst van ingrediënten moest ik even denken aan de dame van wie me bekend is dat ze een nieuw recept altijd eerst beoordeelde om het aantal dingen wat er in ging: meer dan 6 ingrediënten > laat dan maar zitten. Kijk, we zitten tenslotte niet om werk verlegen!)

Witlof uit de oven maar dan anders

Van Katya W. ontving ik het volgende recept, dat -geheel toevallig- ook over wotlof en ovens gaat. "Zelf bedacht omdat ik een hekel heb aan gekookte witlof uit de oven. Afgezien van het feit dat de witlof (bij mij althans) ontzettend soppig blijft, spreekt de grauwe kleur van gekookte witlof mij ook niet aan. En in dit recept wordt de witlof gewoon gekookt in de saus."

3 stronkjes Witlof (is voor 2 personen)
Magor (a.k.a. Gormas, oftewel Mascarpone en Gorgonzola)
Een bekertje Creme Fraiche (of room, maar dan wordt de saus wat dunner)

Het laat zich raden; Magor mixen met de crème fraiche, wat peper erbij en over de schoongemaakte en gehalveerde (rauwe!) witlofstronkjes gieten (nou ja, ‘gieten’….). Optioneel kun je, voorafgaand nog wat gehalveerde plakjes Parmaham of Schwarzwalder schinken in roosjes verdelen tussen de stronkjes. Wel lekker, maar niet noodzakelijk.

Schaal ongeveer 30 minuten op 210 en klaar. "Lekker met puree en verse worst. De saus gebruik ik als jus. Hmmmm!" aldus Katya.

1 Ik had hier abusievelijk staan dat maizena van aardappels gemaakt werd. Mevrouw E.H. wees mij op deze fout, waarvoor mijn dank. Zij wees me er verder op dat na toevoeging van maizena of aardappelzetmeel de saus bij voorkeur niet meer moet koken, aangezien het spul dan zijn bindkracht weer verliest: "Kun je bezig blijven met binden.."
2 Irene, toen 3 of zo, zat nog eens te determineren wat ze allemaal op haar bord aantrof. "Dit is aardappel, dit is gehakt, dit is wortel..." Toen ze op de peterselie stuitte: "En dit is boom."