Buzzwords

Internet is cool, vet en heftig, als ik deze termen tenminste correct gebruik, ik ben ook al 45. Wellicht komt u af en toe een krantenberichtje tegen, leest u eens een artikeltje of slaat u misschien wel eens een boekje erover open. U zult dan op termen stuiten waarvan de auteur niet de moeite neemt ze uit te leggen. Wellicht veronderstelt hij u ermee bekend, wellicht wil hij u slechts intimideren.

Hieronder laat ik zo een paar termen de revue passeren die u zo kunt tegenkomen.

Animated GIF

In feite een opeenvolging van een aantal plaatjes die met een door u opgegeven frequentie elkaar afwisselen. U wordt op commerciële websites hiermee doodgegooid. (Het valt op, en de adverteerder kan op dezelfde vierkante centimeter een heleboel meer boodschap kwijt.)
Als u dit zelf wilt maken, hebt u een speciaal programma nodig. Een freeware gif-animator is Ulead GIF Animator Lite, te downloaden vanaf www.ulead.com, en ook nog wel eens te vinden op de CD-roms die bij computerbladen zitten.
Nut voor amateurs: niet groot, hooguit als aardigheidje. (Tenzij u er natuurlijk op uit bent om er een soort kerstboom van te maken, altijd.)

ASP

Afko van Active Server Pages. U zult af en toe merken dat u een document geopend blijkt te hebben dat de extensie .asp heeft. Dat heeft dan te maken met het benaderen van een of andere database. (Voorbeeld: Wehkamp heeft z'n hele assortiment, van badpakken tot zwabbers, op z'n website staan, doch heeft niet voor elk artikel een HTML-pagina gemaakt. In plaats daarvan wordt, als u de details van de door u gewenste herentangaslip opvraagt, staande de vergadering een HTML-pagina in elkaar gezet, bestaande uit een hoeveelheid "vaste" tekst plus de uit de database opgevraagde gegevens. Voordeel voor Wehkamp: scheelt bergen HTML-code, plus is actueler.)
Voor de amateur is ASP nauwelijks interessant. Mocht u met alle geweld uw database voor uw publiek benaderbaar willen hebben dan raad ik u aan eens bij uw provider langs te gaan.

Banners

Mini-spandoekjes met reclameteksten en -plaatjes, vaak bovenaan een webpagina. Als de gebruiker er op klikt komt hij bij de site van het betreffende bedrijf terecht. Meestal 50 tot 80 pixels hoog en 250 tot 400 pixels breed. (De standaard-formaten, voorzover er op het Web iets standaard is, schijnen 120 x 60 pixels of 234 x 60 pixels te zijn. Ik kan niet zeggen dat ik iets van dergelijke standaard gemerkt heb.) Er zijn bedrijven (die heten dan Bannerexchange of zo) die banners ter beschikking stellen: u kopieert de benodigde code naar uw homepage, en elke keer als iemand erop klikt verdient u daar een paar cent mee. (Niet dat u er mee binnen loopt: ik hoorde laatst dat Disney 3 dollarcent per click-through betaalt.)
Let even op: als ik het goed begrepen heb, hebt u weinig zeggenschap over de inhoud van de advertenties die u op uw pagina krijgt.
Niets let u om uw eigen banner te ontwerpen, en te trachten die bij anderen te slijten. Let er wel op dat banners een hoog irritatie-opwekkend vermogen hebben. Als u het helemaal leuk wilt maken: animated banners.
(Uiteraard staat niets u in de weg om een bestaande reclamebanner te kopiëren en aan uw eigen site toe te voegen, voorzien van een link naar het betreffende bedrijf. U wekt daarmee de schijn dat u een advertentie-contract met dat bedrijf hebt, en zolang het dat bedrijf niets kost zullen ze er vermoedelijk geen bezwaar tegen hebben...)
Mocht u ondanks bovenstaande waarschuwingen meer willen weten, loop dan eens langs de site van Commission Junction (www.cj.com).

CGI

Afko van Common Gateway Interface. Dit fenomeen hangt samen met formulieren: je kunt in HTML-pagina's vragenlijsten maken: de gebruiker dingen laten aankruisen, invullen etcetera, en het resultaat met een druk op de knop naar uw server laten sturen. Vervolgens "moet u daar wat mee". Stel: u hebt de belangstelling gepeild voor een cursus bloemschikken in uw regio, dan wilt u de antwoorden kunnen verwerken, een ontvangstbevestiging terugsturen, etcetera. Dat laat zich heel goed automatiseren, met behulp van CGI-scripts. Punt is alleen: dat zijn klussen die op de server van uw provider gedaan moeten worden, en tegen die tijd vindt uw provider dat hij daar ook iets over te zeggen heeft.
In de praktijk lijkt het me dat, als u aan dat soort zaken denkt, u ook maar eens bij uw provider te rade moet gaan. Als ik goed geïnformeerd ben, hebben de meeste providers geen zin in andere scripts dan die ze zelf ter beschikking stellen, maar zou het best kunnen dat u met die scripts uit de voeten kunt.
Het zou me overigens niet verbazen als u met dit soort zaken niet bij een gratis provider moet komen aanzetten. (Ach, zo duur is een betaalde provider ook niet, die paar tientjes per maand bent u bij een andere hobby ook zo kwijt.)

Counter

Oftewel Hit Counter. Teller die bijhoudt hoe vaak iemand je pagina bekeken heeft, en meestal ook nog een massa andere zaken bijhoudt: vanaf welke pagina jouw pagina werd aangeroepen, vanuit welk domein (land) de bezoeker komt, wat voor browser hij gebruikt, hoe lang hij blijft. Voor bedrijven zijn dit soort dingen essentieel als je wilt weten wat het nut van je aanwezigheid op het Web is, voor amateurs hooguit een aardigheidje. Kijk eens bij Nedstat of op de HTML-pagina van het Startpagina-gebeuren.

CSS

Afko van Cascading Style Sheets. De kreet "style sheet" betekent zoveel als: lijstje met opmaakkenmerken die steeds herhaald moeten worden. Voorbeeld: ik heb in deze cursus style sheets gebruikt om (onder meer) aan te geven dat elke H1-kop purple moet zijn, met lettertype Arial, grootte 40pt, en 1 cm inspringen. Die gegevens staan in een bestandje dat de extensie .css heeft. In elke afzonderlijke HTML-pagina wordt dat aangeroepen. Het gevolg is dat er elke keer als ik een H1-kop gebruik automatisch die kenmerken worden meegegeven.
Het voordeel is dat er enig tikwerk in individuele pagina's uitgespaard wordt, en dat er makkelijker een eenvormige stijl wordt verkregen, wat eerder voor professionele sites een voordeel is dan voor amateursites.
De term "cascading" heeft betrekking op het feit dat je verschillende niveau's van stijl-opdrachten kunt hebben: in zo'n extern bestand, in de header-section van je document en in een individueel stuk van je document. De opmaakkenmerken van "lagere" orde zetten dan die van een "hogere" orde opzij.
Ik was er aanvankelijk niet zo weg van, maar in de loop van de tijd word ik eigenlijk steeds enthousiaster over het gebruik van CSS. Aan de andere kant: je kunt prima websites maken zonder ooit van het fenomeer gehoord te hebben.
In het gevorderden-deel van deze site besteed ik er een pagina aan, maar als u het te technisch vindt, laat gerust zitten.

DHTML

Afko van Dynamic HTML. Klont uitbreidingen van de u inmiddels bekende taal. Wat je ermee moet is mij nog niet duidelijk: ik kwam een voorbeeld tegen waarmee je een stuk tekst liet verspringen zodra de muis er op kwam. Nou, daar zitten we op te wachten.

Flash

Techniek om bewegende animaties op HTML-pagina's te maken: dat kan variëren van schuivende toestanden tot complete tekenfilms. De gebruiker heeft een plug-in nodig die gratis te verkrijgen is, als maker zult u moeten dokken. Mocht u interesse hebben: de leverancier is Macromedia. Ik vind het zelf overigens nogal irritant om eerst op een voorfilm getracteerd te worden.

Image maps

U hebt in dit cursusje geleerd dat u een link aan een plaatje kunt hangen: u klikt op het plaatje en er wordt naar een andere pagina gesprongen. Bij een image map is het idee hetzelfde, maar verschilt het resultaat al naar gelang het deel van het plaatje waar u op klikt.
De techniek erachter: er wordt binnen dat plaatje een gedeelte aangewezen dat als "clickable area" voor die link fungeert. Zo'n definitie bestaat uit coördinaten (je begint linksboven bij 0,0; 20,40 is daar dan schuin rechts onder, enzovoort) waarbij je de keus hebt uit een cirkel, een rechthoek of een veelhoek. Het is even knutselen, maar het is ook voor een amateur redelijk tot goed te doen. Gebruiksmogelijkheden: bijvoorbeeld bij een plattegrond van Amsterdam waarbij een aantal restaurants zijn aangegeven, en elke locatie naar een pagina met een recensie van dat restaurant verwijst.
Zie de desbetreffende pagina in het gevorderden-deel, maar ook hier geldt: mag u gerust overslaan.

Java

Programmeertaal voor applicaties (eerder: applicatietjes) die via een browser benaderd kunnen worden. Als u op een webpagina een mogelijkheid tegenkomt om te laten uitrekenen hoeveel hypotheek u kunt krijgen, dan gebeurt dat met een dergelijk programma. Om hierin te programmeren hebt u -althans in theorie- die taal nodig (te downloaden van de website van Sun, www.sun.com), en een hoeveelheid geduld om hem u eigen te maken, dan wel kennis van C++. (Omtrent de taaiheid van C++ placht de bedenker ervan te zeggen dat "it was not meant to be learnt in an afternoon".)
De gebruikelijke manier van werken met Java is evenwel dat u "ergens" een zogeheten "applet" vandaan plukt, en die naar uw eigen inzichten aanpast. U kunt het het beste beschouwen als een mini-programmaatje dat in uw pagina wordt ingeplakt. Die applet is dan een bestand dat u op uw eigen site zet, en waarnaar u in uw HTML-pagina verwijst. Vraag 1 is dus: is de hoeveelheid extra laadtijd de moeite waard voor het effect dat u wilt bereiken? Vraag 2 is dan: hoeveel moeite en tijd kost het aanpassen? Ik heb de indruk dat er best wel een hoeveelheid tijd gemoeid is met het "doorgronden" van een bestaande applet. Stel, het gaat om een ding dat een mooi uitklap-menu maakt. Dan moet u vermoedelijk een hoeveelheid "parameters" aanpassen: hoeveel menu-items zijn er, waar verwijzen ze naar, welke lettertypes en kleuren wilt u gebruiken, etcetera. Het resultaat kan erg fraai zijn, maar u moet zelf bedenken of u er de x uur knutselwerk voor over hebt. Om maar eens een site te noemen waar u applets kunt downloaden: JavaPowered.com.

JavaScript

Versimpelde versie van Java. Verschil: de syntax is iets simpeler (overigens nog steeds ingewikkeld genoeg), en de resultaten worden in script-vorm in een HTML-pagina opgenomen (of in een apart .js-bestand, dat door dat HTML-bestand wordt aangeroepen). Ik heb er wat voorbeelden over opgenomen -vindt u hier- maar Javascript blijft gewoon lastig. Maar kijkt u rustig eens wat u er me kunt doen.

XML

Afko van Extended Markup Language. Als ik het allemaal goed begrijp is dit bedacht door lieden die er bezwaar tegen hadden dat je als HTML-auteur geen complete zeggenschap hebt over hoe je werk er in de browser van de bezoeker uitziet. (Je zegt "H1" maar je weet niet precies hoe groot dat is, en welk lettertype.) Met deze taal kun je dat afdwingen. Nadeel: de code wordt aanmerkelijk complexer, en volgens mij ook veel foutgevoeliger. Ik zou dit gedoe voorlopig maar laten zitten. U kunt met gewone HTML, al dan niet aangevuld met CSS, het gewenste resultaat ook bereiken. (Ik laat hier even buiten beschouwing dat XML ook mogelijkheden biedt voor integratie met databases, en meer van dat soort spul voor vergevorderden. Als u op zoek bent naar dat soort dingen, hebt u het niveau van deze cursus reeds lang gepasseerd.) Zie desgewenst het hoofdstukje over XML.

WAP

Afko van Wireless Application Protocol: idee om internet en mobiele telefonie aan elkaar te plakken. Vergeet de fraaie reclames: zo er in werkelijkheid al iets is dat werkt, zijn het zeer simpele sites. (Wat wil je ook anders op een lucifersdoosje.) Qua techniek heeft het veel weg van HTML. Voor de normale websitebouwer heeft het weinig nut, maar zie desgewenst het hoofdstukje over WAP.