Dit stukje valt uiteen in twee delen: het technische verhaal hoe u uw werk gepubliceerd krijgt, en een verhaal over hoe u kunt bevorderen dat zoveel mogelijk mensen het ook zien.
Goed, u bent dus zover dat u zodanig tevreden bent over uw werk dat u vindt dat het "de lucht in kan". Het staat echter op uw eigen harde schijf, en daar kan verder niemand bij. Het moet dus naar uw provider.
U hebt hiervoor een FTP-programma nodig. De meest populaire is WS-FTP, maar er zijn er meerdere.1 Verder hebt u uiteraard een accoount bij een provider nodig, alsmede een modem of kabelmodem.
De precieze procedure staat vermoedelijk beschreven in de documentatie die u van uw provider gekregen hebt, maar in hoofdlijnen gaat het zo dat u de verbinding tot stand brengt, het FTP-programma opstart, in het ene venster de te verzenden bestanden selecteert, in het andere venster selecteert welke directory u bij uw provider moet hebben (voorzover niet al standaard ingevuld) en dan op "Send" klikt. Als het goed is, staan ze een tijdje later bij uw provider op de server. (Als u voor het eerst een site hebt upgeload, kan het een dag of wat duren voordat hij beschikbaar is gemaakt. Uw provider moet eerst uw nieuwe index-pagina aan de collectie van z'n server toevoegen. Even geduld, dus.)
(Ik zou u willen aanraden om eerst eens door de help-pagina's van de website van uw provider te bladeren. Er is een grote kans dat u daar precies uitgelegd krijgt hoe het moet. Uw provider zit namelijk ook niet op telefoontjes te wachten, zelfs niet à raison van een euro per minuut.)
Het is een goed idee om dan de verbinding te verbreken, opnieuw in te bellen en uw eigen site "als buitenstaander" te bezoeken. Als er ergens iets fout is gegaan, komt u er dan achter.
Waarschijnlijk een open deur, maar elke keer als u iets in een pagina wijzigt zult u hem weer moeten uploaden. Er zijn FTP-programma's die voor u bijhouden wat er sedert de vorige keer is gewijzigd in bestanden in een door u opgegeven directory, maar met gewoon een papiertje naast uw pc waar u op noteert wat er sinds de laatste keer is gewijzigd gaat het ook prima. (Ik hou in Kladblok een lijstje bij, "gewijzigd sinds upload d.d. ...".)
...ik had toch een recentere versie geupload? Dat is me de afgelopen jaren een paar keer overkomen: dat ik zeker wist dat ik op dan-en-dan een nieuwe set pagina's had geupload, en ik plotseling merkte dat op de server een vorige versie stond. Het enige wat ik kan bedenken is dat de server van m'n provider een probleem had, en dat ze een back-up hebben teruggezet. (En een heel erg geldige reden kan zijn dan men hiermee een virus-aanval wil afweren. Op het moment van schrijven, 23 september 2001, waart er inderdaad een bijzonder eng virus rond.) Dat betekent dat u er in zo'n geval niet aan ontkomt om, tenzij u nog precies weet wat er sinds de datum van de back-up gewijzigd is, de hele handel opnieuw te uploaden. Leerpuntje dus: kijk af en toe "extern" welke datum uw pagina heeft, en maakt u zich verder niet al te druk.
Volgens de laatste schatting die ik gehoord heb zijn er inmiddels 2 miljard webpagina's. Het aantal websites is daarvan maar een fractie, maar toch nog steeds aanzienlijk. (Bij XS4ALL zijn er al ruim 17.000 homepages.) U zult dus moeten proberen op een of andere manier de aandacht op uzelf te vestigen. Een paar suggesties:
Ik heb op mijn belendende kooksite een kleine enquête opgenomen met onder meer de vraag hoe men op mijn site gestuit was. Het meest voorkomende antwoord was "via een zoekmachine", waarbij in casu Google, Ilse, Vinden.nl en MSN genoemd werden. Kennelijk is het toch de moeite waard, uw site aan te melden.
Als u het traject van aanmelden bij zoekmachines gaat bewandelen, moet ik nog even twee tags met u doornemen die dan van belang zijn. Met de ene kunt u een beschrijving van de inhoud van de pagina opgeven, en met de andere kunt u trefwoorden opgeven die op uw pagina betrekking hebben. Beide zijn verschijningsvormen van de META-tag. Ik neem als voorbeeld weer de Double Clutch-site.
"Meta" betekent in deze context zoiets als "informatie over informatie". Dat is mij te abstract, maar ik stel me er zoiets bij voor als "dit is een tag waar u zaken in kwijt kunt die niet direct met de opmaak te maken hebben, maar die wel nuttig kunnen zijn voor de toegankelijkheid van uw site". De meest gebruikte toepassingen ervan hebben dus betrekking op een "description" respectievelijk de "content". Een voorbeeld zegt hier meer dan een theoretisch betoog. Voilà:
De eerste tag zou iets worden als:
<META NAME="description" CONTENT="De site van een club van eigenaren van modern classics: auto's die niet meer jong en nog niet antiek zijn. U vindt informatie over onze clubactiviteiten, een onderdelenmarkt, en tips en wetenswaardigheden voor de sleutelaar.">
U ziet: een vrij omvangrijk verhaal. Hoe search engines er precies mee omgaan is me eigenlijk nooit duidelijk geworden. (Volgens mij zoeken ze in de eerste zoveel regels of woorden van een tekst, maar dan nog zou je gigantische "vertaalslagen" moeten maken. Zijn ze al zo intelligent?) Ik heb tevens de indruk dat filterprogramma's ook pagina's op hun metatags beoordelen, maar dan uiteraard om ze wel of niet door te laten. (Ik heb voor de grap eens bij een paar zoekmachines gezocht of ze mijn site(s) kenden, en kwam inderdaad hier en daar mijn eigen metatags tegen. Dus ook deze methode blijkt te werken.)
De tweede tag is beknopter:
<META NAME="keywords" CONTENT="auto's, modern classics, sleutelen, vintage cars, amazone, katterug, spitfire, peugeot 403">
U geeft hier een stel trefwoorden op, die u met komma's scheidt. Wees niet te zuinig met trefwoorden, want er wordt in eerste instantie "exact" gezocht. De gebruiker die "triumph" heeft ingevoerd als zoeksleutel krijgt uw site dus niet teruggemeld. Daar staat tegenover dat als u een zeer exact trefwoord invoert, en iemand op precies dat trefwoord zoekt, de "score" ook zo hoog is dat uw site hoog in de lijst van teruggemelde sites staat. Het lijkt dus de moeite waard om zich af te vragen welke zoekterm de door u gewenste bezoeker zal invoeren, en onder meer die term te hanteren.
In hoeverre zoekmachines nu tevens "belendende" termen meenemen, is me niet helemaal duidelijk. Ik kan me voorstellen dat ze lijsten met "heeft er ook mee te maken" hanteren. Dat zal vaak zeker leiden tot het vinden van de inderdaad bedoelde informatie, en soms ook tot hilarische resultaten. Maar dat laat onverlet dat het aan u is de juiste "uithangborden" te gebruiken.
Incidentally, hiermee kun je de kluit dus grenzenloos belazeren. Stel, u bent eigenaar van een witte olifant die u een vermogen aan hooi en stro kost en u doet wanhopige pogingen die te verkopen. Dan kunt u op uw webpagina wel zoiets aanbieden maar daar komt geen hond op af. U zet dus in de "keywords"-tag een hoeveelheid schuttingtaal. Aangezien de meest ingevoerde zoekopdrachten betrekking hebben op het onderlichaam, komt uw aanbod een groot aantal lieden onder ogen.
Uiteraard doen fatsoenlijke lieden als u en ik zoiets niet. Trouwens, zoekmachines worden steeds intelligenter, en deze truc wordt meestal herkend en afgestraft. Ik vind overigens dat het tamelijk infantiel is om alleen maar voor zoveel mogelijk bezoekers te gaan, die vervolgens constateren dat ze op uw site niets van hun gading vinden. Daar staat tegenover dat als ik zoek op "wandelen+ardennen" en ik ergens bij de eerste 10 treffers een site aantreft die me een aantal wandelingen in de Ardennen kan leveren, ik zeer tevreden ben. Dan heeft het Internet weer even aan zijn doel beantwoord.
(En wat ook niet mag: in zo'n metatag namen van concurrenten (of hun producten of diensten) opnemen, als daarmee het effect beoogd/bereikt wordt dat iemand die op zoek is naar die leverancier/product/dienst bij uw site terecht komt. Is door rechters in diverse landen uitgemaakt.)
META-tags dient u in de header-sectie te plaatsen, bijvoorbeeld onmiddellijk onder "</TITLE>".
Afijn. Om het voorgaande maar even samen te vatten: wees gewoon eerlijk. Vertel waar uw site over gaat. Gebruik zodanige metatags dat iemand die inderdaad op zoek is naar waar uw site over gaat, een grote kans heeft om hem te vinden. Maar overdrijf niet. En bedenk dat mond-op-mond reclame (of chat-op-chat reclame, heden ten dage) een niet te verwaarlozen bron van bekendheid vormt.
De volgende suggestie gaat ver buiten het bestek van deze cursus, maar ik vind hem te leuk om hem u te onthouden. U kunt met META een "slideshow" in elkaar zetten: er worden een hoeveelheid pagina's achter elkaar vertoond, zonder dat de gebruiker hier iets voor hoeft te doen. Neem het voorbeeld van de loempia-fabricage van het vorige hoofdstuk. U moet dan in de META-tag van de pagina met het eerste plaatje opnemen dat hij na X seconden de pagina met het tweede plaatje ophaalt en neerzet:
<META HTTP-EQUIV="REFRESH" CONTENT="10; URL='loempia_stap_2.htm'">
Let even op de enkele en dubbele aanhalingstekens: achter CONTENT= eerst een dubbel aanhalingsteken, dan het aantal seconden dat hij moet wachten, dan een puntkomma dan een spatie, dan URL=, dan de gewenste pagina tussen enkele aanhalingstekens, en dan afsluiten met een dubbel aanhalingsteken.
Het moge duidelijk zijn dat het opnemen van een mogelijkheid om de voorstelling tussentijds af te breken hoogst wenselijk is!
Volledigheidshalve, en beslist alleen voor de geïnteresseerden, nog even de opmerking dat die META-tag ook hele andere onderwerpen kan bevatten in het attribuut NAME. Of daar wat mee gedaan wordt, hangt dan uiteraard af van de vraag of een zoekmachine of robot op een dergelijk issue gaat graven. Een vermelding die nog wel eens gehanteerd wordt, is die van de auteur van de pagina: <META NAME="author" CONTENT="uw naam">. Stel dat er een zoekmachine zou bestaan die gevraagd kan worden om op die-en-die auteur te zoeken, dan zou u hier iets mee kunnen doen. Wat ook voorkomt, is dat een pagina een beperkte "geldigheidsduur" heeft. Stel, uw pagina gaat over de Koninginnedagfeesten in uw woonplaats, dan heeft niemand iets aan die pagina als het feest voorbij is. Uw meta-tag zou dan luiden <META NAME="expires" CONTENT="May 1, 2003"> (En dan maar hopen dat deze wijze van datumnotatie herkend wordt...) Maar nogmaals, we worden nu wel erg technisch.
U kunt deze methode ook gebruiken om een bezoeker automatisch door te sturen. Stel, u bent bij provider A begonnen, maar later hebt u uw site verhuisd naar provider B. U hebt echter redenen om aan te nemen dat her en der links naar uw site in omloop zijn, die nog naar uw oude provider verwijzen. Dan kunt u op die site nog die ene pagina laten staan, met daarop de mededeling dat u verhuisd bent, en dat de gebruiker na 5 seconden wordt doorgeleid. De code zou dan luiden:
<META HTTP-EQUIV="REFRESH" CONTENT="5; URL='home.nieuweprovider.com/users/uwnaam/index.htm'">
Is het de moeite waard een eigen domeinnaam te laten aanrukken? Dat kost altijd een hoeveelheid tijd, en (vrijwel altijd) geld. Daar staat tegenover dat het wel leuk staat, www.uwnaam.com, of zoiets. (Als ik geweten had wat voor vlucht mijn kooksite zou nemen, had ik misschien wel de sprong naar www.kokenvoorklunzen.com gewaagd...) Qua publiciteit is het een voordeel, ontegenzeglijk. Als u een bedrijf hebt, is het zo langzamerhand eigenlijk een must. Maar voor particulieren ligt het toch nog wat anders.
Mocht u zoiets willen laten aanrukken, let u er dan wel op of die domeinnaam inderdaad uw eigendom wordt. Bij goedkopere aanbiedingen komt het nogal eens voor dat www.uwnaam.com braaf geregistreerd wordt, maar dat als puntje bij paaltje komt de eigenaar de Zusenmezo Corp. is, en dat u hem alleen maar gehuurd blijkt te hebben. Als Zusenmezo failliet gaat, vist u achter het net.
Een argument om het niet te doen dat me zelf nogal aanspreekt: een typische amateurssite-URL maakt in ieder geval duidelijk dat er geen commerciële bedoelingen aan de orde zijn. Er is dus een vermoeden dat de man die achter deze site zit in elk geval geen commerciële bijbedoelingen heeft. Of dat garandeert dat er sprake is van objectieve informatie is vers twee, maar je schiet er wel wat mee op. (Voorbeeld: stel ik ben op zoek naar informatie over wandelreizen in Tsjechië, en ik stuit op (a) de site van www.hatsekidee_wandeltours.nl, (b) de site van het Tsjechisch verkeersbureau, en (c) een site van Piet Jansen met een verslag over zijn trektochten aldaar. Ik zou dan die laatste site met meer dan gewone belangstelling bekijken, en dat hij te vinden is onder members.diensprovider.nl/~pages/pjansen/gazomaardoor/ eerder een voordeel vinden dan een nadeel.
Afijn, dat is dus mijn reden om het gewoon zo te houden als het is. En laten we wel wezen: u hebt mijn site toch ook gevonden?
U kunt nu naar Juridische aspecten.
1 Ik gebruik zelf de "uitgeklede" freeware-versie van dit programma, WS-FTP LE, te downloaden van de website van de fabrikant, www.ipswitch.com. Hiervoor gebruikte ik een freeware-programma geheten "ftp-uploader", geschreven door Hans-Dieter Berretz. Niet dat ik er niet tevreden over was, maar na een virus-aanval moest ik van alles opnieuw installeren, en WS-FTP had ik gewoon eerder te pakken, en dat werkte ook.
2 Zoekmachines zijn er in twee soorten. De eerste gebruikt een "robot" om pagina's te indexeren, aan de hand van uw metatags, punt uit. Bij de tweede wordt uw aanvraag eerst beoordeeld door een redacteur. Dat leidt tot een nauwkeuriger indexeren, maar kost meer tijd.
3 Bij het Startpagina-complex is er, als ik het goed heb, sprake van een maximum van 300 links per pagina. Als u een pagina over een erg populair onderwerp hebt, zou ik me kunnen voorstellen dat u enige concurrentie ontmoet. Maar laat u zich niet ontmoedigen. De beheerders van die pagina's zijn overigens te bereiken via het email-adres "xyz@pagina.nl" (als het hier om de "xyz.pagina.nl" zou gaan). Mocht u zin hebben om uw eigen pagina op het Startpagina-complex te beginnen, kijkt u dan eens op doemee.pagina.nl. In aanmerking nemend dat er daar inmiddels ruim 3000 dochterpagina's zijn, denk ik wel dat u een zeer exotisch onderwerp moet kiezen...