Een beetje uit het zicht geraakt. Ten onrechte, eigenlijk. Qua voedingswaarde zijn ze zeker de moeite waard, en qua smaak komen we ook een heel eind.
Een zeer snelle manier om een stel magen te vullen, typisch iets voor van dat hurry-up gedoe tussen volleybal van de een en turnen van de ander in. Trek twee blikken witte bonen in tomatensaus open, gooi ze in een pan en warm ze op. Wel regelmatig doorroeren, want het kan (als alle zetmeelhoudende dingen) aanbranden. Ondertussen maakt u een salade van een krop sla, een stukje gesnipperde komkommer en een in plakjes gesneden tomaat of twee. In 10 tot 15 minuten hebt u een redelijke maaltijd.
Niet moeilijk, en bij ons al een regelmatige verschijning zolang als we een huishouden hebben.
300 gram gehakt
paar uien
1 groene paprika
paar tomaten, danwel 1 blik tomaten
2 blikken bruine bonen
1 theelepel paprikapoeder
1 theelepel chilipoeder
pakje tomatensoep (goedkoopste soort)
Snipper de ui en de paprika. Giet een eetlepel slaolie in een braadpan. Voeg het gehakt toe en braad dat los. (Kwestie van met een houten lepel het gehakt in stukken hakken, en steeds omscheppen. Het valt dan uit elkaar en worden allemaal grijzige wormpjes.) Voeg de uit en paprika toe en bak dat een paar minuten mee. Trek de blikken open en giet het vocht af, voeg dan de bonen toe. Laat een paar minuten warm worden, voeg dan paprikapoeder en chilipoeder toe en het zakje tomatensoep. Roer goed door en laat nog even doorwarmen.
Variaties hierop: 's winters plegen paprika's schreeuwend duur te zijn, vervang ze dan door een paar stengels bleekselderij in plakjes. U kunt het gehakt vervangen door lunchworst in stukjes of door cornedbeef.
Het zal u misschien opvallen dat ik het niet over zout heb: klopt, dat zit al in de tomatensoep. Qua hoeveelheid chilipoeder: dat kan vrij scherp zijn, pas dat dus aan de smaak van de eters aan. U kunt chili con carne heel goed van te voren maken, maar laat dan de tomatensoep even weg, en voeg die pas doe bij het opwarmen. Anders zorgt die voor onaangenaam aanbranden.
Mevrouw Van B. te N. wijst me er op dat als we corned beef gebruiken, het zout helemaal weggelaten moet worden, omdat de heren meat packers in Buenos Aires dat al toegevoegd hebben. Ben ik geheel met haar eens.
Nog een variatie: we bleken onlangs geen bonen maar wel kapucijners te hebben. Werkte ook prima.
Het volgende recept werd me toegestuurd door Willem, die naar ik begrijp af en toe met liquidtiteitstekorten kampt, samenhangend met zijn circa 50 jaar oude Ford Thunderbird. Herkenbaar: wij hadden dat met onze 11 jaar oude Daf, hetgeen tot onderstaande linzenrijst leidde.
"Met andere woorden Chili con Carne, maar dan zonder vlees, een vegi recept, niet dat ik daar zo'n fan van ben , maar noodgedwongen "uitgevonden": (goedkoop en lekker!)
aardappelen
uien
bruine bonen
wortels
blikje mais
tomatenpuree
chilie peper
paprikapoeder
Vul een pan met de aardappels en uien en wortels(na het gewassen te hebben), tot 3/4 met water,flink veel zout er op (eetlepel?) Alles in dezelfde verhoudingen, ik heb het nooit gewogen, gewoon gekeken, dus 1/3 vanalles....
Zijn de wortels niet vers maar uit een potje gooi je ze (uitgelekt) pas met de bruine bonen mee.
Zet het aan de kook, na 5 minuten gooi je de bruinebonen erin en gooi met 2 theelepels chilipoeder, 1 theelepel paprika poeder, een blikje tomatenpuree (die 10 eurocent dingen). En het blikje mais.
Zachtjes laten koken tot de bruine bonen en de aardappels heel erg stuk zijn, en het een heel erg dikke soep wordt (40 minuten!).Nu en dan omroeren anders word het de pan weken..... Gas uit en 5 minuten laten staan op een warmhoud plaatje (kleinste pitje?).
De poeder en puree is voor zo'n 3 liter pannetje, een maatje groter dan een steel-pannetje, aanpassen naar liter inhoud wat betreft "kruiden" (down/up scale-en).
Eet smakelijk."
(Kanttekening van Martin van Dalen: ik denk dat ik zelf aan een wat kortere kooktijd de voorkeur zou geven. "Heel erg stuk" hoeft voor mij niet. Maar collega Jamie Oliver deed het op tv weer wel zo. Dus kijkt u zelf maar.)
Dit is dus echt bloedjesimpel. U neemt een ui, een blik capucijners, een pakje spekblokjes, een krop sla en een pot stroop.
U bakt de spekblokjes uit in een diepe pan. (Kwestie van in de pan gooien, vuur half hoog, en regelmatig roeren.) Ondertussen snippert u de ui, en die gooit u er bij. Paar minuten meebakken. Dan de capucijners erbij (beetje van het vocht afgieten). Laten doorwarmen, ondertussen regelmatig roeren.
Dit is qua voedingswaarde niet helemaal je dat, maar met een krop sla erbij komt het een heel eind in de richting van een voedzame maaltijd. Op het bord een lik stroop over de bonen.
(Nog even over het bakken van spekblokjes: als u over een magnetron beschikt kunt u die daar ook goed voor gebruiken. Mevrouw Annette A. schrijft me: "Hoewel u de magnetron beschrijft als zijnde niet echt nodig, vind ik dit apparaat ideaal om spekjes (voor bij de capucijners) te bakken. 250 gr spekblokjes zijn in een magnetronbestendige schaal afgedekt met een dubbele laag keukenpapier in 5 minuten heerlijk krokant. Het vet kan je eventueel over de capucijners gieten en voor diegenen die hun spekjes het liefst halfverbrand eten reken je er een minuutje bij. Vooral ideaal als je een hekel hebt aan de vetspetters op het fornuis en/of kleding." Mijn dank voor de tip.)
Op het eerste gezicht een beetje een maf gerecht, maar best lekker.
U hebt nodig:
een heel blik capucijners
1 ui
1 winterwortel
1 theelepel laos
peper en zout
eetlepel olie
U snippert de ui en de wortel en fruit die een paar minuten in de olie. Dan het blik capucijners erbij, afgieten is niet nodig. Laos, peper en zout er bij en op een zacht vuur aan de kook brengen. (De capucijners zijn al gaar, dus het is een kwestie van goed warm maken. Maar vanwege de zetmeel in de capucijners moet dat een beetje kalm aan gebeuren, anders brandt de zaak aan. Dus regelmatig doorroeren.
U serveert dit met gekookte rijst en onderstaande vruchtensalade. (Qua voedingswaarde is het dus zo dat de combinate zilvervliesrijst en peulvruchten "compleet" is.)
U kunt in dit ding ongeveer alle vruchten kwijt waar u zin in hebt. Kenmerkend is de komkommer, de ketjap en de laos.
een halve komkommer
1 eetlepel (zoete) ketjap
1 theelepel laos
en verder appel, sinaasappel, banaan, ananas of wat dan ook.
U snijdt de komkommer en de vruchten in stukjes. In een schaal mengt u de ketjap en de laos door elkaar, voegt de vruchten toe en schept dat af en toe nog even om.
Simpel en goedkoop. (Wij hebben dit uitgevonden toen onze Daf eerder dan gepland door z'n bretels heen ging, en er bij nader onderzoek ook nog van alles onder de motorkap vervangen bleek te moeten worden, en we even krap in de liquiditeiten zaten.) Het smaakt wat "grof", dat moet ik er direct bijzeggen. Maar probeert u het gewoon eens. De combinatie van peulvruchten en zilvervliesrijst bevat, als ik het goed begrepen heb, een bijzonder verantwoorde combinatie van eiwitten. En dat is toch ook nooit weg. Vlees kunt u dus weglaten.
1 pak bruine linzen (400 gram)
1 pak snelkookzilvervliesrijs (400 gram) (misschien iets minder, kijkt u maar even hoe het uitvalt)
1 winterwortel
2 uien
3 teentjes knoflook
olie om in te bakken
pietsie zout
U zet rijst en linzen op met zoveel water tot ze goed onderstaan plus wat zout, en brengt ze aan de kook. U snippert de ui, en schilt de wortel en snijdt hem in stukjes. Wat olie verhitten en een andere pan, en ui en wortel een minuut of wat bakken. Dan de knoflook erboven uitpersen. Vervolgens deksel op de pan en de zaak op een laag vuur een tijdje gaar laten worden, af en toe omscheppen.
Als rijst en linzen gaar zijn (ze hebben ongeveer even lang nodig) afgieten, en alles door elkaar roeren.
Zo zonder accessoires smaakt het wat "vlak", dus ik zou zeggen, neem de kooktijd te baat om ondertussen enige pindasaus te maken.
Dit recept kreeg ik van mevrouw J.G., die erbij schreef er persoonlijk niet dol op te zijn, maar "[ik] kom de winter niet heelhuids door als ik het niet minstens 6 keer gemaakt heb. (...) Winterkost-voor-harde-werkers noemt mijn man dit. Daar denken ze in de medische wereld vast anders over. Maar ik moet toegeven, het gros lust het." Kijk, dat is nou toewijding: er zelf niet dol op zijn maar het toch regelmatig op tafel zetten! Light is het vermoedelijk niet, geef ik toe.
enige potten of blikken bruine bonen
250 gram mager rookspek
1 grote ui
half potje zoetzure augurken
half potje zilveruitjes
mayonaise
piccalilly
"In pan bruine bonen uit pot, met vocht en al omkiepen. Langzaam opwarmen. In andere pan 250 gr. vetspekblokjes langzaam uitbakken, hier 250 gr. mager rookspek doorheen, zachtjes bakken tot het vet er uit is, en de blokjes licht krokant.
Intussen snijden: 1 grote ui, in blokjes. Half potje zoetzure augurken, beiden in aparte dienschaaltjes. Half potje zilveruitjes uitgelekt in derde schaaltje. En nu komt het: de pot mayo op tafel, en de pot piccalilly.
Met schuimspaan een flats bruine bonen op bord, met juslepel schepje spek eroverheen (mijn kledders eten dit met het vloeibare vet en al, brrrr), naar smaak van alle overige schalen een schepje toevoegen, en tot slot een klont mayonaise en piccalilly erdoor rammen."
Mijn complimenten voor het plastische taalgebruik!
Dit is even een klusje, maar het voorbereidende werk laat zich goed van te voren doen, en dan hoeft u alleen de zaak nog een half uutje in de oven te schuiven. En het resultaat vonden we niet slecht.
U hebt in elk geval een aantal pannenkoeken nodig, en een ovenschaal. Plus een oven, uiteraard. Qua vulling kunt u alle kanten uit, maar dit is wat er bij ons gebeurde. Qua hoeveelheid: per persoon 2 pannenkoeken is vermoedelijk genoeg. Het spul is vrij machtig, maar voor de groentigheid is het misschien wel een idee er nog een krop sla bij te zetten.
1 half of heel blik bruine bonen of kidney beans
1 ui
200 gram gehakt
1 paprika
blikje maäs
zout, peper
chilipoeder
komijn
theelepel cacao
onsje geraspte kaas voor er overheen
en die pannenkoeken, dus
Ad grootte blik: tja, van een groot blik zult u vermoedelijk wat vulling overhouden, wat overigens gewoon ingevroren kan worden. Ad cacao: dat blijkt merkwaardig goed te kunnen.
Het lijkt logisch om te zorgen dat de pannenkoeken klaar zijn voordat u met de rest van het project begint.
Oven voorverwarmen op 200 graden, tenzij u het verhaal in etappes opdeelt. Bonen laten uitlekken, ui fijn snipperen, paprika in kleine blokjes snijden. In een braadpan het gehakt uitbraxden, ui en paprika erbij. Ondertussen de bonen tot een enigszins enige massa prakken. Maïs en bonenprut toevoegen. Zout en peper, niet teveel. Chilipoeder en komijn al naar gelang gewenste mate van pittigheid toevoegen.
Even laten afkoelen, dat maakt het geheel wat hanteerbaarder. Ovenschaal invetten. Per pannenkoek twee flinke eetlepels prut erop, en oprollen tot een nette cylinder. In de ovenschaal leggen, door naar de volgende pannenkoek. Als de schaal vol is, de zaak bestrooien met de geraspte kaas.
Tot zover kunt u het van te voren klaarmaken, en dan alleen nog maar een half uur in de oven.