Rijst koken is zo'n onderwerp waarover iedereen een mening heeft en waar nieuwelingen bang voor zijn. Het kan inderdaad best lastig zijn, aan elkaar kleven en zo. Oplossing: werk met snelkookrijst.
Volg domweg de gebruiksaanwijzing. Als er staat dat u 6 dl water nodig hebt, meet dat dan gewoon af. Meestal werkt het zo dat het spul eerst 10 minuten of zo gekookt moet worden, en dan nog eens 5 of 10 minuten (of hoelang dan ook) moet blijven staan om uit te dampen en loskorrelig te worden.
Gewone rijst (bij ons aangeduid als "lange rijst", en grappig genoeg werd die term ook door meerdere van mijn correspondenten gebruikt) moet gewoon wat langer koken. Alles bij elkaar moet u, is mijn ervaring, op 30 minuten kooktijd rekenen, vanaf dat het kookt, dus.
Een klassieke methode voor het koken van rijdt: de hooikist. Energiezuinig ook. Zoals mevrouw S.K. het beschrijft: "Gewone rijst is niet moeilijk. 3 kopjes water en 2 kopjes rijst zijn voor vier personen genoeg. Kook het water. Gooi de rijst in het kokende water en zet het vuur hoog totdat het water weer kookt. Haal de pan van het vuur en zet hem in een dekbed/slaapzak of iets anders isolerends. Een dik skyjack mag ook. Als het maar goed isoleert. De rijst is gaar na 20 minuten en blijft nog een uurtje of 3 warm."
Er zijn van die gelegenheiden waarbij je alles wat van te voren kan worden gedaan, ook wilt hebben gedaan. Een rijsttafel, bijvoorbeeld. Maar ook in het dagelijkse leven, we zitten vaak genoeg krap in de tijd. Mevrouw J.G. stuurde me de volgende tip:
"Even een kleine tip, naar aanleiding van de rijst bij de rijsttafel: ook de rijst kan je ruim van te voren maken. Tip van een oude indische dame: gooi een pak rijst (snelkook is makkelijk, andere rijst kan ook) in de pan. Kook volgens beschrijving. Laat na bereiding afkoelen, schep in plastic zakjes. Gooi in vriezer. Als je aan rijst eten toe bent:
Zakje klein stukje openknippen (bovenkant is het handigst), in schaal in magnetron zetten en ongeveer 5 minuten op 700 watt verwarmen. Zak in schaal omkiepen,klaar. Perfekte rijst, geen moeilijk gezeur."
Kijk, geen moeilijk gezeur, dat was nou precies waar we naar op zoek waren! Ik heb mevrouw G. nog gevraagd hoe dat zat met diverse hoeveelheden. (Ik blijf magnetrons rare dingen vinden...) Het kan met zowel complete pakken rijst, die moeten dan 5 minuten of iets meer, als met eenpersoonsporties, en die zijn dan in 2 of 3 minuten heet, steeds op 700 watt.
Maar alleen rijst is wat kaal. Enerzijds kunt u de rijst zelf opleuken, anderzijds kunnen we alle mogelijke sauzen en prutten over de rijst scheppen. Qua opleuken doet mevrouw M. van G. me de volgende suggesties aan de hand: (1) een flinke scheut kerriepoeder door het kookwater van de rijst doet, wat leidt tot rijst met een mooie, gele kleur en een lekkere kerriesmaak; (2) een scheut uit mijn potje met provencaalse kruiden, met als resultaat groene spikkeltjes door de rijst en een interessante, doch bescheiden smaak. Door haar inmiddels "rijst met een twist" gedoopt. Dank voor de tip!
Voorbeeld wat overheen kan:
Wel een tandje moeilijker, maar toch zo lekker dat ik het hier wil opnemen, met dank aan mijn schoonmoeder van wie ik dit geleerd heb. De grap van dit recept is dat u een bouillon trekt van de kip, en vervolgens van die bouillon een roux maakt. "Roux" is een vakterm voor een dikke saus, gemaakt van boter en bloem. Uiteraard gebruiken wij margarine. De tweede grap is dat u twee of drie keer zo'n roux maakt, die dan steeds dikker wordt.
circa 500 gram kipfilet (of kippenbouten of zo)
100 gram margarine
1 ui
zoveel bloem als nodig
peper
zout
gemalen kruidnagel
2 eetlepels kerrie
eventueel wat sambal
2 pannen van ongeveer gelijke grootte
U zet de kipfilet op met circa 1 liter water (de kip moet goed onderstaan), en de ui. Aan de kook brengen en ongeveer een uur laten pruttelen. De ui gooit u weg, en de kip laat u afkoelen. dan snijdt u de kip in stukjes. (Het worden geen nette stukjes, maar dat is juist de bedoeling: uiteindelijk valt het in vezels uit elkaar.) En met de kippenbouillon die u hiermee getrokken hebt, gaan we aan de slag.
Neem de andere pan, en smelt daarin de helft van de boter. Gooi er twee eetlepels bloem bij, er roer met een garde totdat het een dikke, lichtbruine pasta is. (Dit moet op een vrij hoog vuur gebeuren.) Voeg dan een klein beetje bouillon toe, en roer tot het een egale substantie is. Waarschijnlijk zal het verhaal alleen maar dikker worden: klopt. Dan voegt u meer bouillon toe, en steeds weer roeren tot het egaal is. Uiteindelijk hebt u de structuur van champignonsoep, ongeveer.
Dan gaat u weer terug naar de eerste pan, en smelt u de andere helft van de boter. U voegt weer twee eetlepels bloem toe, en weer roeren tot het een pasta is. Dan voegt u een scheut uit de andere pan toe, en weer roeren. Ook hier gaat u in charges te werk. Het resultaat is een dikkere soep.
Desnoods herhaalt u dit proces nog een keer. Als het een mooie dikke saus is, voegt u de kip toe, zout, peper en nootmuskaat. En dan kerrie naar smaak. Hoeveel kerrie ermee gemoeid is, hangt van de kerrie in kwestie af: daar zitten grote verschillen in smaak en scherpte in. Gewoon regelmatig proeven. Eventueel voegt u wat sambal toe, maar ik zou daar voorzichtig mee zijn.
Opdienen met gekookte rijst, dus, en sla. Dit laat zich heel goed een dag van te voren maken, en laat zich ook goed invriezen. Let er wel op dat het opwarmen nogal wat tijd kost: dat moet op een zeer laag vuur gebeuren, wilt u niet met een aangebrande korst onderin de pan eindigen. (Een beetje aanzetten is niet te vermijden. En mijn ervaring is dat je tijdens het opwarmen het gevoel hebt dat het helemaal fout gaat, maar dat dat toch wel meevalt als de pan leeg is.)
Tip: als u een mixer hebt -en best een hoop keukens hebben zo'n ding- gaat het maken van die roux daarmee veel sneller dat met een garde. En her resultaat wordt ook veel minder klonterig. En u kunt het ook in eacute;én charge doen in plaats van zo ingewikkeld in drie trappen. Onnodig te zeggen dat ik niet degene ben die op dit idee is gekomen, maar mijn Other Half. (Zoals mijn moeder over zichzelf pleegt te zeggen: als de vooruitgang van mij had afgehangen, hadden we allemaal nog in holen gewoond. Voor mij geldt hetzelfde.)
Uit de evaluatie: Tja, de hoeveelheden margarine/bloem/water blijven een beetje "op het gevoel". Het is toch een kwestie van "te dik = water erbij" versus "te dun = probleem". En amateurkoks zijn trouwens toch altijd hopeloos wazig over hoeveelheden...
Misschien is het nog nuttig om even te vermelden dat kerrie niet van één bepaalde plant afkomstig is, maar een mengsel is van diverse kruiden. Wat er precies in zit is het geheim van de kok, maar in elk geval bevat het kurkuma, peper, komijn en koriander. Dat betekent tevens dat er smaakverschillen tussen merken zijn, en verschillen in scherpte. Dus experimenteert u gewoon tot u "uw merk" gevonden hebt. Voor de goede orde: er bestaat ook een kerrie-plant, waarvan u wellicht de bladeren zult tegenkomen. Maar dat is een heel ander kruid. Dit staat in de Indonesische keuken bekend als salam-blad, en is een wat minder uitgesproken versie van het Europese laurierblad.
Dit stuurde Patricia V. me toe, die me berichtte dat ze via de low budget keuken op deze site was gestuit. Ik begrijp dat dat een groep op MSN is. Nu ben ik daar zelf geen lid van, maar ik mag vast wel langs deze weg u uitnodigen om desgewenst daar een kijkje te nemen. Ik weet zelf eigenlijk niet zeker of ik asperges als low budget zou beschouwen...;) Omtrent de hoeveelheden is Patricia zeer democratisch: "je moet zelf kijken naar de hoeveelheid die je nodig hebt!!"
Ingrediënten:
Groene asperges
Rijst
Groene paprika
Rode paprika
Courgette
Kipfilet
Ui
Fruitcocktail
Zoete woksaus
Zout
Voorbereiden:
* Kipfilet in blokjes snijden
* Onderkant (+/- 3 cm) van de asperges afsnijden in weggooien, de rest van de asperges in stukjes van 3 cm snijden
* Paprika's, ui en courgette in stukjes snijden
Bereiden:
* Rijst koken volgens voorschrift
* Asperges koken, kost +/- 8 - 10 minuten, met een beetje zout
* Kipfilet, paprika's, courgette en ui in de wok roerbakken
* Zoete woksaus erbij en even laten sudderen
* Laatste 2 minuten wat fruitcocktail erbij doen en laten meewarmen
Dit recept werd me toegestuurd door Marjolein B., die er het volgende bij schreef: "Lijkt professioneel, maar is doodsimpel. Het belangrijkste is: neem de tijd. Het duurt langer voordat de rijst gaar is dan voor gewone bereiding op de verpakking staat aangegeven. De rijst die ik gebruik (Wereldwinkel) heeft ongeveer een uur nodig i.p.v. de aangegeven 40 minuten. Maar warm houden of opwarmen is geen probleem. Begin dus ruim tevoren." Voor 4 personen.
Het lijkt me typisch iets voor een lome zomeravond, waarop we geen haast hebben, en het geen probleem is als die rijst nog niet gaar is, we nemen gewoon nog een glaasje wijn.
5 eetlepels olie
300 g zilvervliesrijst (neem geen witte rijst, die kookt gauw tot pap)
2 uien gesnipperd
4 tomaten, ontveld en in blokjes
2 tl. kaneel
150 g rozijnen
versgemalen zwarte peper
zout naar smaak
1 l kippenbouillon (van blokjes)
2 eetl. Kerrie
2 tl. Koenjit (Kurkuma)
2 teentjes knoflook, geperst
paar zongedroogde tomaatjes, kleingesneden
100 g pijnboompitten
In een hapjespan met antiaanbakbodem 5 el olie verhitten. Rijst met ui 2-3 min. al roerend zachtjes bakken tot alle korrels glanzen. Tomatenblokjes erdoor scheppen en even meebakken.
Ondertussen in een droge koekenpan pijnboompitten zachtjes goudbruin roosteren. Als de rijst gaar is, de stukjes zongedroogde tomaat en pijnboompitten er door scheppen. Proeven of er nog extra peper en zout bij moet.
Lekker met een frisse sla en een gegrild stukje vlees. Voor een compete maaltijd kun je er stukjes courgette of aubergine door doen en/of (lams)gehakt met de rijst meebakken.